راهنمایی کوتاه: اسم فاعل در زبان عربی از فعل ماضی با یک الگوی خاص ساخته میشود.
گامبهگام:
- ۱) فعل ماضی ثلاثی مجرد (سه حرفی ساده) را در نظر بگیرید. مثال: «کَتَبَ» (نوشت).
- ۲) برای ساختن اسم فاعل از این فعل، از وزن «فاعِل» استفاده میکنیم. یعنی حرف اول فعل (ف)، الف (ا)، حرف دوم فعل (ع)، کسره زیر آن (ِ)، حرف سوم فعل (ل).
- ۳) بنابراین، اسم فاعل «کَتَبَ» میشود: «کاتِب» (نویسنده).
- ۴) برای افعال غیر ثلاثی (چهار حرفی یا بیشتر) یا مزید فیه، معمولاً اسم فاعل از مصدر میمی (مَفعِل، مُفعِل، ...) یا وزنهای دیگر ساخته میشود که باید حفظ شوند. مثال: «اَکرَمَ» (احترام گذاشت) → «مُکرِم» (احترامگذار).
- ۵) یک روش کلی: برای بسیاری از افعال، اسم فاعل با اضافه کردن «مُـ» به اول مصدر ساخته میشود. مثال: مصدر «اِکرام» → اسم فاعل «مُکرِم».
پاسخ نهایی: برای فعل ماضی ثلاثی مجرد، اسم فاعل با وزن «فاعِل» (مثل کاتِب از کَتَبَ) ساخته میشود. برای افعال دیگر، اغلب با پیشوند «مُـ» به مصدر (مثل مُکرِم از اَکرَمَ) ساخته میشود.
مثال مشابه:
- فعل: «فَهِمَ» (فهمید) → اسم فاعل: «فاهِم» (فهمنده).
- فعل: «اِستَمعَ» (گوش داد) → اسم فاعل: «مُستَمِع» (شنونده).
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن اسم فاعل افعال «ضَرَبَ» (زد)، «نَصَرَ» (یاری کرد) و «اِنتَصَرَ» (انتقام گرفت) را خودت بسازی. سپس با کتاب درسی یا پاسخنامه مقایسه کن.
