راهنمایی کوتاه:
دقت اندازهگیری به تکرارپذیری و پراکندگی نتیجهها اشاره دارد؛ برای مقایسهٔ دو اندازهگیری باید خطای مطلق یا نسبی آنها را بررسی کنیم.
گامبهگام:
- ۱) مشخص کن اندازهگیری با کدام ابزار انجام شده و کوچکترین تقسیم (خطای ابزار) آن چیست.
- ۲) اگر اندازهگیری یک بار انجام شده باشد، دقتِ ابزار با کوچکترین مقیاسِ آن مقایسه میشود؛ هرچه کوچکترین درجهٔ مقیاس کوچکتر باشد، دقت بیشتر است.
- ۳) اگر اندازهگیری چند بار تکرار شده، نتیجهها را کنار هم بگذار و دامنهٔ تغییرات را ببین؛ هرچه نتیجهها به هم نزدیکتر باشند، دقت بالاتر است.
- ۴) برای مقایسهٔ دو اندازهگیریِ متفاوت، خطای نسبی را حساب کن:
- ۵) هر کدام خطای نسبی کوچکتری داشته باشد، دقت آن اندازهگیری بیشتر است.
پاسخ نهایی:
دقتِ یک اندازهگیری را با فاصلهٔ کوچکترین تقسیمِ ابزار (خطای مطلق) و یا با پراکندگی نتیجههای تکرارشده بررسی میکنیم. اگر دو نتیجه را مقایسه کنیم، اندازهگیریای دقیقتر است که خطای مطلق یا خطای نسبی آن کمتر باشد.
مثال مشابه:
اگر با یک خطکشِ میلیمتری طول کتاب را ۲۵/۴ سانتیمتر اندازه بگیریم و با خطکشِ سانتیمتری ۲۵ سانتیمتر، اندازهٔ اول دقیقتر است، چون کوچکترین مقیاسِ آن کوچکتر است. همچنین اگر در سه بار تکرار با یک ترازو جرمها ۱۲/۲، ۱۲/۱ و ۱۲/۲ گرم شوند، این اندازهگیری دقیقتر از حالتی است که نتیجهها ۱۲/۰، ۱۲/۵ و ۱۲/۸ گرم باشند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری:
به فرق «دقت» و «درستی» توجه کن؛ دقت یعنی نزدیکی اندازهگیریهای تکراری به یکدیگر، و درستی یعنی نزدیکی اندازهگیری به مقدار واقعی. برای درک بهتر، میتوانی دقت ترازو، کولیس و خطکش را با هم مقایسه کنی.
