راهنمایی کوتاه: در اینجا چند نمونه سوال صحیح و غلط از درس ششم منطق دهم (احتمالاً درباره قضایای شرطی یا استدلالهای منطقی) ارائه میشود تا با مفاهیم این درس بیشتر آشنا شوی.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا موضوع اصلی درس ششم را مرور کن: معمولاً این درس درباره «قضایای شرطی»، «عکس نقیض»، «عکس مستوی» یا انواع استدلالهای منطقی است.
- ۲) هر گزاره را با دقت بخوان و ببین آیا با قواعد منطقی که یاد گرفتهای مطابقت دارد یا نه.
- ۳) اگر گزارهای کلیتر از آنچه در کتاب آمده بیان شده، مراقب باش؛ ممکن است نیاز به تحلیل دقیقتری داشته باشد.
- ۴) برای پاسخگویی، ابتدا خودت فکر کن، سپس پاسخ را با توضیحات مقایسه کن.
پاسخ نهایی: در زیر چند نمونه سوال صحیح و غلط از مباحث رایج درس ششم منطق دهم آورده شده است:
- ۱) در قضیه شرطی «اگر A آنگاه B»، عکس نقیض آن «اگر نقیض B آنگاه نقیض A» است. صحیح (این یک قاعده منطقی معروف است.)
- ۲) هر استدلال قیاسی معتبر، لزوماً همه مقدماتش صادق هستند. غلط (اعتبار استدلال به شکل آن بستگی دارد، نه لزوماً صدق مقدمات.)
- ۳) عکس مستوی یک قضیه شرطی، همیشه معادل با خود قضیه است. غلط (عکس مستوی ممکن است معادل نباشد؛ برخلاف عکس نقیض.)
- ۴) اگر استدلالی به صورت «اگر P آنگاه Q؛ و P؛ پس Q» باشد، به آن «مودوس پوننس» میگویند. صحیح (این یک شکل معتبر استدلال قیاسی است.)
- ۵) در منطق، هر گزاره شرطی را میتوان به صورت «P یا Q» نوشت. غلط (این تبدیل همیشه درست نیست؛ گزاره شرطی «اگر P آنگاه Q» معادل «نقیض P یا Q» است، نه هر «P یا Q».)
مثال مشابه: فرض کن این قضیه را داری: «اگر باران ببارد، زمین خیس میشود.» عکس نقیض آن میشود: «اگر زمین خیس نشده، پس باران نباریده.» این عکس نقیض همیشه معادل قضیه اصلی است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن برای هر قاعده منطقی که در این درس یاد میگیری، یک مثال از زندگی روزمره پیدا کنی. مثلاً برای «مودوس پوننس»: اگر باتری موبایل تمام شود، موبایل خاموش میشود؛ باتری تمام شده؛ پس موبایل خاموش میشود. این کار به درک بهتر کمک میکند.
