تمرین قیاس اقترانی با مثال

راهنمایی کوتاه: قیاس اقترانی نوعی استدلال است که در آن از دو مقدمه (جمله) یک نتیجه گرفته می‌شود و هر دو مقدمه با هم «اقتران» (ترکیب) دارند.

گام‌به‌گام:

1. مفهوم قیاس اقترانی: در این قیاس دو مقدمه داریم که هر دو مثبت یا منفی‌اند و نتیجه از رابطه‌ی بین آنها به دست می‌آید.
2. ساختار استاندارد: هر مقدمه از یک موضوع (موضوع اول) و یک محمول (گزاره) ساخته شده است. مثلاً «هر الف ب است» و «هر ب ج است».
3. نتیجه‌گیری: اگر رابطه‌ی بین الف و ب و ب و ج درست باشد، می‌توان نتیجه گرفت «هر الف ج است».
4. مثال عددی: فرض کنید الف = انسان، ب = موجود زنده، ج = نیازمند آب. پس: هر انسانی موجود زنده است. هر موجود زنده‌ای نیازمند آب است. پس هر انسانی نیازمند آب است.

پاسخ نهایی: برای تمرین اول قیاس اقترانی، یک مثال ساده این است: «هر دانش‌آموزی کتاب دارد. هر کتابی خواندنی است. پس هر دانش‌آموزی خواندنی است؟» (توجه: این مثال غلط است چون نتیجه منطقی نیست. مثال درست: «هر دانش‌آموزی کتاب دارد. هر کتابی خواندنی است. پس بعضی کتاب‌ها را دانش‌آموزان دارند.» اما برای قیاس اقترانی شکل اول (Barbara) باید: «هر الف ب است، هر ب ج است، پس هر الف ج است.» مثال: «هر گربه‌ای پستاندار است. هر پستانداری خونگرم است. پس هر گربه‌ای خونگرم است.»

مثال مشابه: همه‌ی مربع‌ها مستطیل هستند. همه‌ی مستطیل‌ها چهارضلعی هستند. پس همه‌ی مربع‌ها چهارضلعی هستند.

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: می‌توانی به اشکال مختلف قیاس اقترانی (Barbara, Celarent, Darii, Ferio) مراجعه کنی و برای هر کدام مثال بزنی.