تشخیص فلز و نافلز از شماره گروه

راهنمایی کوتاه: در جدول تناوبی، شماره گروه به ما کمک می‌کند تا بفهمیم یک عنصر فلز است یا نافلز.

گام‌به‌گام:

• ۱) جدول تناوبی را به صورت کلی در نظر بگیرید. یک خط زیگزاگ از بور (B) تا استاتین (At) وجود دارد که عناصر سمت چپ آن فلزات و سمت راست آن نافلزات هستند.
• ۲) گروه‌های ۱ و ۲ (فلزات قلیایی و قلیایی خاکی) همگی فلز هستند.
• ۳) گروه‌های ۳ تا ۱۲ (فلزات واسطه) همگی فلز هستند.
• ۴) گروه‌های ۱۳ تا ۱۸ را بررسی کنید: در این گروه‌ها، هر چه به سمت راست و بالا بروید، نافلزات بیشتر می‌شوند. مثلاً در گروه ۱۴، کربن (C) نافلز است، اما سرب (Pb) فلز است.
• ۵) به طور کلی، عناصر گروه‌های ۱۷ (هالوژن‌ها) و ۱۸ (گازهای نجیب) نافلز هستند، به جز بعضی موارد در پایین جدول.
• ۶) یک قانون سرانگشتی: اگر شماره گروه ۱، ۲، یا بین ۳ تا ۱۲ باشد، احتمالاً فلز است. اگر گروه ۱۷ یا ۱۸ باشد، نافلز است. برای گروه‌های ۱۳ تا ۱۶، باید موقعیت عنصر در جدول را هم در نظر بگیرید.

پاسخ نهایی: از طریق شماره گروه به تنهایی نمی‌توان با قطعیت گفت فلز است یا نافلز، اما به صورت کلی:
گروه‌های ۱، ۲، ۳ تا ۱۲ → فلز.
گروه‌های ۱۷ و ۱۸ → نافلز.
گروه‌های ۱۳ تا ۱۶ → بستگی به دوره (ردیف) دارد: معمولاً عناصر بالایی نافلز و عناصر پایینی فلز هستند.

مثال مشابه: منیزیم (Mg) در گروه ۲ است، پس فلز است. کلر (Cl) در گروه ۱۷ است، پس نافلز است. سیلیسیم (Si) در گروه ۱۴ و دوره ۳ است؛ چون نزدیک خط زیگزاگ است، نافلز شبه‌فلز محسوب می‌شود.

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن جدول تناوبی را با رنگ‌آمیزی فلزات و نافلزات تمرین کنی یا ویژگی‌های فیزیکی مثل درخشش و رسانایی را برای عناصر مختلف مقایسه کنی.