راهنمایی کوتاه: هند باستان سرزمین ادیان و فلسفههای گوناگون بود، اما یک آیین تأثیر عمیقی بر فرهنگ و جامعه هند گذاشت.
گامبهگام:
- هند باستان شاهد ظهور و رشد چندین آیین مهم بود، مانند آیین برهمنی (که بعدها به هندوئیسم تکامل یافت)، بودیسم و جینیسم.
- آیین برهمنی، که ریشه در متون مقدس وداها داشت، ساختار اجتماعی کاستها را شکل داد و بر زندگی روزمره مردم حکمفرما بود.
- با این حال، در دورهای خاص، آیین بودا (که توسط سیدارتا گوتاما، معروف به بودا، پایهگذاری شد) به عنوان یک جنبش اصلاحی قدرتمند ظاهر شد.
- آیین بودا بر رهایی از رنج، مدیتیشن و راه میانه تأکید داشت و برای مدتی طولانی به عنوان دین اصلی در بخشهای وسیعی از هند و آسیا پذیرفته شد.
- اگرچه امروزه هندوئیسم دین اکثریت در هند است، اما از نظر تاریخی، بودیسم در یک مقطع، مهمترین آیین از نظر نفوذ فلسفی و گسترش فرامرزی بود.
- بنابراین، میتوان گفت مهمترین آیین هند باستان از منظر تأثیر جهانی و فلسفی، بودیسم بود، در حالی که آیین برهمنی/هندوئیسم پایههای فرهنگی و اجتماعی جامعه را شکل داد.
پاسخ نهایی: دو آیین بودیسم و هندوئیسم (با ریشه در آیین برهمنی) هر کدام به نحوی «مهمترین» محسوب میشوند. اما اگر تأثیر فوری و جهانی در دوره باستان را در نظر بگیریم، بودیسم جایگاه برجستهای دارد. برای پاسخ دقیقتر در امتحان، بهتر است بگوییم: «آیین برهمنی (بنیان هندوئیسم) مهمترین آیین در شکلدهی به ساختار اجتماعی هند باستان بود، و آیین بودا به عنوان مهمترین جنبش اصلاحی و فلسفی با نفوذ جهانی ظاهر شد.»
مثال مشابه: در ایران باستان، آیین زرتشت مهمترین آیین بود و ساختار فکری جامعه را شکل داد، درست مانند نقش آیین برهمنی در هند. اما جنبش مانیگری نیز مانند بودیسم، یک جنبش اصلاحی با ادعای جهانی بود.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره تفاوتهای اصلی بین آیین بودا و هندوئیسم تحقیق کنی. بودیسم به خدایان خاصی معتقد نیست و بر رهایی فردی تأکید دارد، در حالی که هندوئیسم خدایان متعدد و چرخه تولد دوباره (سامسارا) را در مرکز باور خود دارد. همچنین، نقش امپراتور آشوکا در گسترش بودیسم را بررسی کن.
