راهنمایی کوتاه: این سوال درباره چگونگی تولید اوره در بدن و سازوکارهای تنظیم آب در ماهیان آب شیرین است.
گامبهگام:
۱) فراوانترین ماده آلی ادرار، اوره است. اوره یک ترکیب نیتروژندار است که از دفع آمونیاک سمی حاصل میشود.
۲) اوره در کبد از طریق چرخه اوره تولید میشود. در این چرخه، آمونیاک (از تجزیه اسیدهای آمینه) با دیاکسید کربن ترکیب شده و اوره میسازد.
۳) اوره از کبد وارد خون شده و توسط کلیهها از خون تصفیه و از طریق ادرار دفع میشود.
۴) ماهیان آب شیرین در محیطی زندگی میکنند که غلظت نمک بدن آنها بیشتر از آب اطراف است. بنابراین آب به طور اسمزی وارد بدن آنها میشود.
۵) برای مقابله با ورود بیش از حد آب، این ماهیها کلیههایی دارند که ادرار بسیار رقیق و فراوان تولید میکنند تا آب اضافی را دفع کنند.
۶) همچنین، آنها یونهای سدیم و کلرید را از طریق سلولهای خاص در آبشش خود به طور فعال جذب میکنند تا نمک از دست رفته را جبران کنند.
پاسخ نهایی:
الف) فراوانترین ماده آلی ادرار اوره است که در کبد از آمونیاک و دیاکسید کربن ساخته میشود. ب) ماهیان آب شیرین با تولید ادرار رقیق و جذب فعال یونها از آبشش، تعادل آب و نمک بدن خود را حفظ میکنند.
مثال مشابه:
تصور کنید یک لیوان آب شیرین و یک لیوان آب نمک دارید. اگر یک کیسه نیمهتراوا حاوی محلول نمکی در آب شیرین بگذارید، آب وارد کیسه میشود (مثل ماهی آب شیرین). اگر در آب نمک بگذارید، آب از کیسه خارج میشود (مثل ماهی آب شور).
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: درباره چرخه اوره و تفاوت تنظیم اسمزی در ماهیان آب شیرین و آب شور مطالعه کن.
