سلام! خیلی خوبه که دقت کردی و این عبارت رو بررسی میکنی. بیا با هم دقیقتر نگاه کنیم.
راهنمایی کوتاه: این عبارت نیاز به بررسی دقیقتری داره چون مفهوم انتشار رو کمی سادهشده بیان کرده.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا بیایید مفهوم انتشار (Diffusion) رو مرور کنیم: انتشار حرکت ذرات (مثلاً مولکولها) از ناحیهای با غلظت بالاتر به ناحیهای با غلظت پایینتر هست.
- ۲) این حرکت تا زمانی ادامه پیدا میکنه که تعادل پویا (Dynamic Equilibrium) برقرار بشه. در تعادل پویا، حرکت ذرات در دو جهت ادامه داره اما سرعت حرکت در دو طرف برابر میشه و غلظت خالص تغییر نمیکنه.
- ۳) عبارت گفته: «نتیجه انتشار هر ماده یکسان شدن آن در دو سوی غشاء است». کلمه «یکسان شدن» میتونه گمراهکننده باشه. در واقع، غلظت ماده در دو طرف غشا یکسان نمیشه، بلکه غلظت خالص یکسان میشه و حرکت مولکولها در دو جهت ادامه داره.
- ۴) برای مثال، اگر غشا نسبت به ماده نفوذپذیر باشه، مولکولها از سمت پرغلظت به سمت کمغلظت حرکت میکنن تا به تعادل برسن، اما بعد از رسیدن به تعادل هم هنوز مولکولها در دو جهت جابهجا میشن.
- ۵) بنابراین، عبارت «یکسان شدن» به تنهایی دقیق نیست. بهتره بگیم نتیجه انتشار رسیدن به تعادل پویا است، نه صرفاً یکسان شدن ایستا.
پاسخ نهایی: خیر، عبارت به این شکل کاملاً درست نیست. انتشار منجر به تعادل پویا میشود، نه صرفاً «یکسان شدن» ماده در دو طرف غشا. در تعادل پویا، حرکت مولکولها ادامه دارد اما غلظت خالص تغییر نمیکند.
مثال مشابه: تصور کن یک قطره رنگ رو داخل یک لیوان آب میچکونی. در ابتدا رنگ فقط در یک نقطه غلیظه. با گذشت زمان، رنگ در کل آب پخش میشه (انتشار). وقتی کاملاً پخش شد، مولکولهای رنگ هنوز در حال حرکتاند اما دیگه منطقهای پررنگتر از بقیه جاها نمیبینی (تعادل پویا).
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتونی تفاوت انتشار ساده، انتشار تسهیلشده و انتقال فعال رو مقایسه کنی. همچنین مفهوم «شار خالص» (Net Flux) رو مطالعه کن که در انتشار چطور به صفر میرسه.
