آمونیوم و نیترات چیستند؟

راهنمایی کوتاه: آمونیوم و نیترات دو شکل مهم نیتروژن در طبیعت هستند که برای رشد گیاهان ضروری‌اند.

گام‌به‌گام:

• ۱) نیتروژن یک عنصر حیاتی برای همه موجودات زنده است، زیرا بخشی از پروتئین‌ها و DNA را تشکیل می‌دهد.
• ۲) اما گیاهان نمی‌توانند نیتروژن هوا را مستقیماً جذب کنند. آن‌ها نیتروژن را به شکل‌های محلول در آب از خاک می‌گیرند.
• ۳) آمونیوم (NH₄⁺) یکی از این شکل‌هاست. این یون دارای بار مثبت است و می‌تواند به ذرات خاک بچسبد.
• ۴) نیترات (NO₃^-) شکل دیگر است. این یون دارای بار منفی است و به راحتی در آب خاک حل می‌شود و توسط ریشه گیاهان جذب می‌گردد.
• ۵) باکتری‌های موجود در خاک، نیتروژن را از مواد آلی تجزیه شده به آمونیوم و سپس به نیترات تبدیل می‌کنند. این فرآیند «نیترات‌سازی» نام دارد.
• ۶) گیاهان معمولاً نیترات را ترجیح می‌دهند، زیرا جذب آن آسان‌تر است، اما می‌توانند آمونیوم را نیز جذب کنند.

پاسخ نهایی: آمونیوم (NH₄⁺) و نیترات (NO₃^-) دو شکل معدنی و محلول نیتروژن در خاک هستند که گیاهان از آن‌ها برای ساخت پروتئین و رشد خود استفاده می‌کنند. آن‌ها محصول فرآیندهای میکروبی در چرخه نیتروژن هستند.

مثال مشابه: فرض کنید نیتروژن مانند پول نقد است. هوا پر از اسکناس‌های درشت (N₂) است، اما گیاهان فقط می‌توانند سکه (آمونیوم) یا اسکناس‌های خرد (نیترات) را خرج کنند. باکتری‌های خاک نقش صراف را بازی می‌کنند و اسکناس درشت را به سکه و اسکناس خرد تبدیل می‌کنند تا گیاه بتواند از آن استفاده کند.

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: می‌توانی درباره «چرخه نیتروژن» تحقیق کنی و نقش مهم باکتری‌های تثبیت‌کننده نیتروژن، نیتروزوموناس (تبدیل آمونیوم به نیتریت) و نیتروباکتر (تبدیل نیتریت به نیترات) را بررسی کنی. همچنین تفاوت کودهای نیتراته و آمونیومی در کشاورزی جالب است.

یادآوری ایمنی: برخی ترکیبات نیترات (مانند نیترات آمونیوم) در غلظت‌های بالا می‌توانند قابل اشتعال یا خطرناک باشند و فقط باید تحت نظارت مورد استفاده قرار گیرند.