راهنمایی کوتاه: برای تشخیص گزاره، ببین جمله خبری است و می‌توانی درباره درست یا غلط بودنش تصمیم بگیری.
گام‌به‌گام:
- ۱) اول نوع جمله را بررسی کن: خبری، پرسشی، امری یا تعجبی؟
- ۲) اگر پرسشی، امری یا تعجبی است، معمولاً گزاره نیست.
- ۳) اگر خبری است، ببین می‌توان گفت «درست» یا «نادرست».
- ۴) اگر در جمله متغیر آزاد مثل باشد و مقدارش معلوم نباشد، جمله باز است و گزاره نیست.
- ۵) اگر جمله مبهم یا بدون صدق و کذب قطعی باشد، فعلاً آن را گزاره نگیر.
پاسخ نهایی: گزاره جمله خبری است که صادق یا کاذب بودن آن قابل تعیین باشد. پرسش، امر، تعجب و جمله باز مثل تا وقتی مقدار مشخص نشود، گزاره نیستند.
مثال مشابه:
- «تهران پایتخت ایران است.» گزاره است؛ چون خبری است و درست بودنش را می‌دانیم.
- «» گزاره است؛ چون خبری است و نادرست بودنش مشخص است.
- «آیا هوا آفتابی است؟» گزاره نیست؛ چون پرسشی است.
- «لطفاً در را ببند.» گزاره نیست؛ چون امری است.
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: ۱۰ جمله از متن درس انتخاب کن و کنار هر کدام بنویس «گزاره» یا «نه گزاره» و یک دلیل کوتاه اضافه کن.
