راهنمایی کوتاه: این بیت از حافظ شیرازی است. هم مفهوم آن را بررسی میکنیم و هم وزن عروضی آن را مشخص میکنیم.
گامبهگام:
- مفهوم: شاعر دو گروه متضاد را نشان میدهد: یکی حلقهٔ کعبه در دست (نماد عبادت ظاهری) و دیگری در خرابات مست افتاده (نماد عشق و باطن). هر دو به دنبال حقاند.
- تشخیص وزن: مصراع اول را هجابندی میکنیم. الگوی تکرارشونده «مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن» است. این وزن در بحر رمل مثمن محذوف قرار دارد.
- تکرار: مصراع دوم نیز همین وزن را دارد و بیت کاملاً موزون است.
پاسخ نهایی: وزن این بیت «مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن» (بحر رمل مثمن محذوف) است و مفهوم آن تضاد میان عبادت ظاهر و باطن میباشد.
مثال مشابه: بیت زیر نیز دارای همین وزن است:
«الا یا ایها الساقی ادر کاسا و ناولها / که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکلها» (حافظ)
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: ابیات دیگری از حافظ که با این وزن سروده شده را پیدا کن و تقطیع آنها را تمرین کن. کتاب «عروض و قافیه» منبع خوبی است.
