راهنمایی کوتاه: این پدیده مربوط به یکی از اصول مهم در روانشناسی گشتالت است که درباره ثبات ادراکی صحبت میکند.
گامبهگام:
- گشتالت یک نظریه روانشناسی است که میگوید مغز ما اطلاعات را به صورت کلهای سازمانیافته درک میکند، نه به صورت اجزای جداگانه.
- یکی از اصول مهم گشتالت، ثبات ادراکی است. این اصل میگوید ما اشیاء را با وجود تغییرات در شرایط محیطی (مثل نور، زاویه دید) ثابت میبینیم.
- در مورد رنگ گلها: حتی وقتی نور روز تغییر میکند (صبح نور ملایم، ظهر نور شدید، عصر نور طلایی)، ما همچنان رنگ گل را ثابت میبینیم.
- مغز ما اطلاعات نوری متفاوت را پردازش میکند اما به ما این احساس را میدهد که رنگ گل تغییر نکرده است.
- این همان اصل ثبات رنگ است که زیرمجموعهای از ثبات ادراکی محسوب میشود.
پاسخ نهایی: تغییر ظاهری رنگ گلها در ساعات مختلف روز اما درک ثابت ما از رنگ آنها، مربوط به اصل ثبات ادراکی (Perceptual Constancy) در روانشناسی گشتالت است، به ویژه زیرشاخه ثبات رنگ (Color Constancy).
مثال مشابه: وقتی یک کتاب سفید را زیر نور لامپ زرد (تنگستن) یا نور سفید (فلورسنت) نگه میدارید، همچنان آن را سفید میبینید، نه زرد یا آبی. مغز شما رنگ واقعی شیء را با در نظر گرفتن شرایط نوری تشخیص میدهد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری:
- اصول دیگر گشتالت را بررسی کن: شباهت، مجاورت، تداوم خوب، بستن، شکل-زمین.
- تحقیق کن که چگونه دوربینهای عکاسی (برخلاف مغز انسان) گاهی در شرایط نوری مختلف، رنگهای متفاوتی ثبت میکنند.
- در مورد «توهمات نوری» مطالعه کن که چگونه گاهی اوقات مغز در ادراک ثبات دچار خطا میشود.