راهنمایی کوتاه: دورهای که مغولان پیش از گرویدن به اسلام در ایران حکومت کردند، از حمله چنگیزخان تا زمان غازانخان (۶۱۶ تا ۶۹۴ قمری) را شامل میشود.
گامبهگام:
- ۱) پس از حمله چنگیزخان در ۶۱۶ قمری، مغولان ایران را فتح کردند. آنان پیرو آیینهای شمنی ( طبیعتپرستی) و بودایی بودند و هنوز اسلام را نپذیرفته بودند.
- ۲) در این دوره، مغولان نسبت به ادیان دیگر (از جمله اسلام) معمولاً مدارا میکردند، اما بسیاری از شهرها و کتابخانهها را ویران و مردم را قتل عام کردند.
- ۳) پس از چنگیز، جانشینانش مانند هولاکو (فرمانروای ایلخانی) نیز به غیرمسلمانی خود ادامه دادند. هولاکو بغداد را در ۶۵۶ قمری تصرف کرد و به خلافت عباسی پایان داد.
- ۴) در زمان ایلخانان غیرمسلمان (تا پیش از غازانخان)، حکومت مرکزی ضعیف بود و وزیران ایرانی مانند خواجه نصیرالدین طوسی تلاش میکردند خرابیها را جبران کنند.
- ۵) این دوره با رسیدن غازانخان به قدرت در ۶۹۴ قمری و گرویدن رسمی او به اسلام به پایان رسید. پس از آن، مغولان بهتدریج مسلمان شدند و دوره نوینی آغاز گشت.
پاسخ نهایی: دوره نامسلمانی مغولان حدود ۸۰ سال (از ۶۱۶ تا ۶۹۴ قمری) به طول انجامید و با ویرانیهای فراوان و سپس تغییر مذهب حاکمان پایان یافت.
مثال مشابه: تصور کنید یک امپراتور جدید به کشور شما میآید که دینی متفاوت دارد؛ او ابتدا خرابی به بار میآورد، اما بعد از چند نسل خودش به دین مردم محلی گرایش پیدا میکند – درست مانند مغولان در ایران.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: دربارهٔ چگونگی اسلامآوردن غازانخان و نقش وزیرش «رشیدالدین فضلالله» مطالعه کن. همچنین کتاب «تاریخ مغول» از عباس اقبال آشتیانی میتواند مفید باشد.
