چرا علویان طبرستان با خلیفه دشمن بودند؟

راهنمایی کوتاه: علویان طبرستان، خلیفهٔ عباسی را از نظر دینی و سیاسی ناعادل و غاصب می‌دانستند و همین باعث دشمنی آنان شده بود.

گام‌به‌گام:

• ۱) علویان معتقد بودند جانشینی پیامبر و رهبری جامعه باید در خانوادهٔ پیامبر (بنی‌هاشم، به‌ویژه فرزندان حضرت علی و فاطمه) باشد، اما عباسیان خلافت را به‌زور گرفته بودند.
• ۲) خلفای عباسی برای تثبیت قدرت، سادات و بزرگان علوی را تحت فشار قرار می‌دادند؛ بسیاری از آنان بازداشت، زندانی یا تبعید می‌شدند.
• ۳) مردم طبرستان نیز از ظلم و مالیات‌های سنگین کارگزاران عباسی ناراضی بودند و به همین دلیل از قیام‌های علوی حمایت می‌کردند.
• ۴) باور زیدی (که بیشتر علویان طبرستان به آن باور داشتند) بر این اصل بود که باید در برابر حاکم ستمگر قیام کرد و این وظیفهٔ دینی را بر عهدهٔ ایشان می‌گذاشت.

پاسخ نهایی: دشمنی علویان طبرستان با خلیفه، ریشه در اختلاف دربارهٔ مشروعیت خلافت، فشار و ظلم خلفا بر علویان، نارضایتی مردم از حکومت عباسی و آموزهٔ دینی قیام بر ضد حاکم ناعادل داشت.

مثال مشابه: فرض کن در مدرسه‌ای، گروهی معتقد باشند مدیریت باید به فردی شایسته، عادل و محبوب سپرده شود، ولی گروه دیگری با زور و بدون رضایت دیگران قدرت را به دست گرفته و حقوق همه را نادیده بگیرند؛ در این صورت، گروه اول برای دفاع از حق خود و دیگران اعتراض می‌کنند. دشمنی علویان با خلیفه هم تا حد زیادی مانند همین اعتراض به یک قدرت ناعادلانه بود.

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: دربارهٔ قیام حسن‌بن‌زید در طبرستان و اینکه چرا مردم دیلم و طبرستان از او پشتیبانی کردند، بیشتر مطالعه کن و روند شکل‌گیری نخستین حکومت علوی را در آن منطقه بررسی کن.