بخش گوش درونی و خم شدن مژک‌ها

راهنمایی کوتاه: این سوال درباره‌ی بخشی از گوش درونی است که مژک‌های آن با ارتعاش دریچه‌ی بیضی خم می‌شوند.

گام‌به‌گام:

• ۱) ابتدا بخش‌های گوش درونی را به یاد بیاوریم: حلزون گوش (برای شنوایی) و دستگاه دهلیزی (برای تعادل).
• ۲) سوال اشاره می‌کند به «بخشی از گوش درونی که در پی ارتعاش دریچه‌ی بیضی مژک‌های آن خم می‌شود». دریچه‌ی بیضی (یا دریچه‌ی بیضی‌شکل) بخشی است که ارتعاشات را از استخوان‌های گوش میانی به مایع درون گوش درونی منتقل می‌کند.
• ۳) این ارتعاش باعث حرکت مایع درون حلزون گوش می‌شود. درون حلزون گوش، ارگان کورتی قرار دارد که سلول‌های مویی (مژک‌دار) دارد.
• ۴) حرکت مایع باعث خم شدن این مژک‌ها می‌شود و پیام عصبی شنوایی ایجاد می‌کند.
• ۵) حالا گزینه‌ها را بررسی می‌کنیم:
  • گزینه ۱: «در برش عرضی آن، سه کانال مشاهده می‌شود که دارای یاخته‌های مژک‌دار هستند.» — این توصیف مربوط به دستگاه دهلیزی (کانال‌های نیم‌دایره‌ای) است که برای تعادل است، نه برای انتقال ارتعاش دریچه‌ی بیضی به طور مستقیم برای شنوایی.
  • گزینه ۲: «گیرنده‌های مکانیکی آن از نوع پوششی بوده و مژک‌های با طول حدود ۱ میکرون دارند.» — این توصیف کلی‌ای از سلول‌های مویی است، اما مشخص نمی‌کند کدام بخش از گوش درونی مدنظر است.
  • گزینه ۳: «با جریان مایع درون مجاری آن، مژک‌ها خم شده و پیام عصبی را به مخچه ارسال می‌کند.» — این نادرست است. پیام عصبی شنوایی از حلزون به مغز (لوب گیجگاهی) می‌رود، نه مخچه. مخچه بیشتر برای تعادل و هماهنگی حرکتی است.
  • گزینه ۴: «پیام ایجاد شده در آن به بخشی از مغز که بلافاصله در بالای مرکز بلع قرار دارد، وارد می‌شود.» — مرکز بلع در ساقه‌ی مغز است. بخشی از مغز که در بالای آن قرار دارد و پیام‌های شنوایی را دریافت می‌کند، قشر شنوایی در لوب گیجگاهی است. این توصیف می‌تواند درست باشد.
• ۶) اما بیایید دقیق‌تر شویم: بخشی از گوش درونی که مستقیماً با ارتعاش دریچه‌ی بیضی تحریک می‌شود و مژک‌های آن خم می‌شوند، حلزون گوش است. پیام آن به قشر شنوایی در لوب گیجگاهی می‌رود. لوب گیجگاهی در بالای ساقه‌ی مغز (جایی که مراکز پایه‌ای مانند بلع قرار دارند) واقع شده است. بنابراین گزینه ۴ توصیف نسبتاً درستی از مسیر پیام دارد.

پاسخ نهایی: گزینه ۴ درست است. بخش مورد نظر حلزون گوش است. ارتعاش دریچه‌ی بیضی باعث حرکت مایع درون آن و خم شدن مژک‌های سلول‌های مویی می‌شود. پیام ایجاد شده از طریق عصب شنوایی به قشر شنوایی در لوب گیجگاهی مغز می‌رود که در بالای ساقه‌ی مغز (محل مرکز بلع) قرار دارد.

مثال مشابه: فرض کنید یک سنگ را در آب حوض می‌اندازید. امواج آب ایجاد می‌شود (مثل ارتعاش دریچه‌ی بیضی). این امواج به یک قایق کوچک می‌رسند و آن را تکان می‌دهند (مثل حرکت مایع در حلزون و خم شدن مژک‌ها). حرکت قایق علامتی می‌فرستد (مثل پیام عصبی) به کنترل‌کننده‌ی اصلی (مثل مغز).

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: درباره‌ی ساختار دقیق حلزون گوش (اسکالا تمپانی، اسکالا وستیبولی، اسکالا مدیا) و ارگان کورتی مطالعه کن. همچنین مسیر عصب شنوایی تا قشر مغز را بررسی کن.