راهنمایی کوتاه: کروماتیدهای خواهری در مرحله آنافاز میتوز یا آنافاز II میوز از هم جدا میشوند.
گامبهگام:
- کروماتیدهای خواهری، دو نسخه یکسان از یک کروموزوم هستند که در مرحله S چرخه سلولی (سنتز DNA) ساخته شدهاند و در سانترومر به هم متصل هستند.
- در میتوز، این کروموزومها در مرحله متافاز در صفحه استوایی سلول ردیف میشوند.
- با شروع مرحله آنافاز، پروتئینهای خاصی به نام سپاراز (Separase) پروتئینهای چسبانندهای به نام کوئسینها (Cohesins) را که کروماتیدهای خواهری را در ناحیه سانترومر به هم متصل نگه داشتهاند، تجزیه میکنند.
- با جدا شدن کروماتیدهای خواهری، هر کدام اکنون یک کروموزوم مستقل محسوب میشود.
- فیلامانهای دوک تقسیم (میکروتوبولها) که به کینهتوکورهای هر کروماتید متصل هستند، کوتاه میشوند و کروموزومهای جدید را به قطبهای مخالف سلول میکشند.
- در میوز، این فرآیند مشابه است اما فقط در آنافاز II رخ میدهد (در آنافاز I، کروموزومهای همتا از هم جدا میشوند، نه کروماتیدهای خواهری).
پاسخ نهایی: کروماتیدهای خواهری در مرحله آنافاز میتوز و آنافاز II میوز، با تجزیه پروتئینهای کوئسین در ناحیه سانترومر از هم جدا شده و توسط دوک تقسیم به قطبهای مخالف سلول کشیده میشوند.
مثال مشابه: مانند دو قلویی هست که از پشت به هم چسبیدهاند (کروماتیدهای خواهری). در زمان مشخصی (آنافاز)، این چسب از بین رفته و هر قلویی به سمت خانه جداگانهای (قطب سلول) راهی میشود.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره نقش دقیق پروتئین سیکلوزوم (APC/C) در فعال کردن سپاراز تحقیق کنی. همچنین، تفاوت جدایی در میتوز و میوز را مقایسه کن (در میوز I، کروموزومهای همولوگ جدا میشوند).