راهنمایی کوتاه: این سوال درباره ویژگیهای نورونها (سلولهای عصبی) است و از تو میخواهد گزینهای را پیدا کنی که در مورد یک نورون سالم درست نیست.
گامبهگام:
- ۱) اول سوال را با دقت بخوان: "در دستگاه عصبی یک انسان سالم، نمیتوان گفت هر نورونی که میتواند ناقلهای عصبی ترشح کند و ..." یعنی دنبال جملهای هستیم که در مورد همه نورونها صدق نمیکند.
- ۲) هر گزینه را جداگانه بررسی کن و ببین آیا ویژگیهای گفته شده برای همه نورونها درست است یا فقط برای بعضی از آنها.
- ۳) گزینه ۱: نورونهای حرکتی (موتور) پیام را از مغز/نخاع به ماهیچه یا غده میرسانند و اغلب میلین دارند. اما همه نورونها این کار را نمیکنند (مثلاً نورونهای حسی یا بینابینی). پس این ویژگی عمومی نیست.
- ۴) گزینه ۲: داشتن چندین دارینه (دندریت) و تغییر پتانسیل پسسیناپسی در بسیاری از نورونها دیده میشود و اشکال خاصی ندارد.
- ۵) گزینه ۳: همه اجزای یک نورون در ماده خاکستری نیستند (آکسونها ممکن است در ماده سفید باشند) و هدایت نقطهبهنقطه همیشه درست نیست (هدایت جهشی در آکسونهای میلیندار وجود دارد). پس این گزینه هم احتمالاً نادرست است.
- ۶) گزینه ۴: انتقال پیام به نورون فاقد هدایت جهشی و ورود غیرفعال یون سدیم همیشه اتفاق نمیافتد (در نورونهای میلیندار هدایت جهشی داریم و ورود سدیم اغلب فعال است). پس این هم نادرست به نظر میرسد.
- ۷) بین گزینههای ۳ و ۴، گزینه ۴ قطعاً نادرست است چون "همواره" ورود یون سدیم را به صورت غیرفعال انجام میدهد در حالی که در پتانسیل عمل، ورود سدیم از طریق کانالهای ولتاژی به صورت فعال (با مصرف انرژی) صورت میگیرد.
پاسخ نهایی: گزینه ۴ نادرست است. زیرا در نورونهای سالم، ورود یون سدیم در طی پتانسیل عمل یک فرایند فعال (از طریق کانالهای ولتاژی) است، نه غیرفعال. همچنین نورونها همیشه پیام را به نورون فاقد هدایت جهشی منتقل نمیکنند.
مثال مشابه: فرض کن یک سیم برق داریم که عایق دارد (مثل میلین). برق در آن با جهش حرکت میکند (هدایت جهشی). حالا اگر کسی بگوید: "همه سیمهای برق برق را بدون جهش منتقل میکنند" این حرف نادرست است چون بعضی سیمها عایق دارند و هدایت جهشی اتفاق میافتد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: درباره انواع نورونها (حسی، حرکتی، بینابینی) و تفاوت هدایت عصبی در آکسونهای میلیندار و بدون میلین مطالعه کن. همچنین مکانیسم پتانسیل عمل و نقش کانالهای سدیمی ولتاژی را مرور کن.
