راهنمایی کوتاه: این بیت از حافظ درباره گذرا بودن زندگی و هستی است.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا به معنی واژههای کلیدی توجه کن: «لوح کبود» یعنی آسمان آبی، «نقطه» اشاره به انسان یا موجود زنده است.
- ۲) در مصرع اول: «لحظهای چند بر این لوح کبود» یعنی برای مدت کوتاهی بر روی این آسمان (جهان).
- ۳) در مصرع دوم: «نقطهای بود و سپس هیچ نبود» یعنی موجودی (انسان) بود و بعد نبود (از بین رفت).
- ۴) مفهوم کلی: حافظ میگوید زندگی انسان مانند نقطهای بر صفحه آسمان است که بسیار کوتاه و گذراست.
- ۵) این بیت بیانگر فلسفه عرفانی درباره فناپذیری انسان و بقای خداست.
پاسخ نهایی: این بیت از غزلیات حافظ است که با تصویر «نقطه بر لوح کبود» گذرا بودن زندگی انسان را نشان میدهد و بر بیثباتی دنیا تأکید میکند.
مثال مشابه: در شعر سعدی: «بنى آدم اعضاى یک پیکرند» نیز درباره جایگاه انسان صحبت میشود، اما با نگاهی اجتماعی.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی غزل کامل این بیت را پیدا کنی و ببینی حافظ در ادامه چه مفاهیم عرفانی دیگری را بیان کرده است. همچنین مقایسه این موضوع با اشعار مولانا درباره «فنا» جالب خواهد بود.
