راهنمایی کوتاه: این بیت دربارهٔ ناممکن بودن کاری است و از یک تشبیه زیبا استفاده کرده است.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا بیت را به فارسی ساده ترجمه میکنیم: «چه کسی میتواند میوههای رنگارنگ از چوب بدهد؟»
- ۲) میوه معمولاً از درخت (که زنده است) به دست میآید، نه از چوب خشک.
- ۳) پس منظور این است: کاری ناممکن است، مثل این که از چوب خشک انتظار میوه داشته باشیم.
- ۴) در ادبیات، «چوب» گاهی نماد بیحاصلی، خشکی و نازایی است.
- ۵) «میوهٔ الوان» نماد نتیجهٔ شیرین، زیبا و پربار است.
- ۶) شاعر با این تشبیه میخواهد بگوید از کسی که توانایی ندارد، نمیتوان انتظار کارهای بزرگ و زیبا داشت.
پاسخ نهایی: معنای بیت این است: «چه کسی میتواند از چیزی بیثمر (چوب خشک) نتیجهای پربار و زیبا (میوهٔ رنگارنگ) بگیرد؟» این یک بیان ادبی برای «کار محال» یا «انتظار بیجا» است.
مثال مشابه: در ضربالمثل فارسی میگوییم: «از گاو نر کندن شیر» که همان مفهوم محال بودن را میرساند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: در دیوان حافظ و دیگر شاعران کلاسیک، تشبیههای مشابه زیادی وجود دارد. میتوانی در مورد «تشبیه» و «نماد» در ادبیات فارسی بیشتر مطالعه کنی تا زیبایی این گونه ابیات را بهتر درک کنی.
