راهنمایی کوتاه: سلام! «مقر» یعنی زمین و بستر طبیعیای که یک سکونتگاه (شهر یا روستا) روی آن قرار گرفته و شکل گرفته است.
گامبهگام:
۱) به ریشه واژه فکر کن؛ «مقر» از معنی «قرار گرفتن» میآید و به محلِ استقرارِ چیزی گفته میشود.
۲) در جغرافیای سکونتگاهها، «مقر» یعنی ویژگیهای فیزیکیِ همان قطعهزمینی که سکونتگاه روی آن شکل گرفته است.
۳) ویژگیهایی مانند شیب زمین، جنس خاک، ارتفاع، نزدیکی آب و رودخانه، همگی بخشی از مقر به حساب میآیند.
۴) «مقر» را با «موقعیت» اشتباه نگیریم: موقعیت به رابطهٔ شهر با منطقههای اطراف و راههای ارتباطی میپردازد، اما مقر به خودِ همان نقطه از زمین اشاره دارد.
پاسخ نهایی: در جغرافیا، «مقر» عبارت است از بستر و زمینِ مشخصی که یک سکونتگاه شهری یا روستایی ابتدا بر روی آن قرار گرفته است. این بستر ویژگیهای طبیعیاش مثل پستیوبلندی، خاک، آب و اقلیمِ خرد محلی را شامل میشود.
مثال مشابه: برای شهر تهران، مقرِ تهران، دامنههای جنوبی البرز و زمینهای کوهپایهای است که شهر روی آن ساخته شده است. اما موقعیتِ تهران یعنی قرار گرفتنش در میان راههای ارتباطی شرق و غرب کشور و نزدیکی به مناطق دیگر.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: شهر یا روستای خودت را انتخاب کن و بگو سه ویژگیِ «مقرِ» آن چیست و سه ویژگیِ «موقعیتِ» آن کداماند؟ این کار به تثبیت مفهوم کمک میکند.