راهنمایی کوتاه: سنگها بر اساس نحوه تشکیل به سه گروه اصلی تقسیم میشوند.
گامبهگام:
- ۱) سنگهای آذرین: این سنگها از سرد شدن مواد مذاب (ماگما) درون زمین یا روی سطح زمین تشکیل میشوند. وقتی ماگما درون زمین سرد میشود، سنگهایی مانند گرانیت به وجود میآیند و وقتی روی سطح زمین (مثلاً از آتشفشان) بیرون میریزد و سرد میشود، سنگهایی مانند بازالت تشکیل میشوند.
- ۲) سنگهای رسوبی: این سنگها از جمع شدن و فشرده شدن ذرات ریز (مانند شن، ماسه، گل) یا بقایای جانداران در کف دریاها، رودخانهها یا خشکیها درست میشوند. لایهلایه هستند. مثال: سنگهای رستی (گلی)، ماسهسنگ، سنگ آهک.
- ۳) سنگهای دگرگونی: این سنگها از تغییر شکل سنگهای قبلی (آذرین یا رسوبی) تحت فشار و گرمای زیاد درون زمین به وجود میآیند. در این فرآیند، سنگها شکل و گاهی ترکیب شیمیایی جدیدی پیدا میکنند. مثال: سنگ لوح (از دگرگونی سنگهای رسی) یا مرمر (از دگرگونی سنگ آهک).
پاسخ نهایی: سه دسته اصلی سنگها عبارتند از: ۱) سنگهای آذرین (از سرد شدن مواد مذاب)، ۲) سنگهای رسوبی (از تجمع و فشرده شدن ذرات)، ۳) سنگهای دگرگونی (از تغییر سنگهای قدیمی تحت فشار و حرارت).
مثال مشابه: فکر کن یک کوه آتشفشان مواد مذاب بیرون میدهد. آن مواد بعد از سرد شدن تبدیل به سنگ آذرین میشود. اگر این سنگها شکسته شوند و ذرات آنها توسط رود به دریا برود و در کف دریا لایهلایه جمع و فشرده شود، سنگ رسوبی درست میشود. اگر این سنگ رسوبی بعداً در عمق زمین تحت فشار و گرمای زیاد قرار گیرد، ممکن است به سنگ دگرگونی تبدیل شود.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی سنگهای مختلف اطرافت (مثلاً در پارک، کوه یا حتی مصالح ساختمانی) را نگاه کنی و حدس بزنی از کدام گروه هستند. آیا لایهلایه است؟ (رسوبی). آیا بلورهای درخشنده دارد؟ (ممکن است آذرین یا دگرگونی باشد).
