سلام! خیلی خوبه که میخواهی درباره ضرب و تقسیم یاد بگیری. این دو عمل ریاضی خیلی به هم مرتبط هستند و مثل دو دوست خوب عمل میکنند!
راهنمایی کوتاه: ضرب یعنی جمعهای تکراری و تقسیم یعنی تقسیم کردن یک چیز به قسمتهای مساوی.
گامبهگام:
- ۱) ضرب: فرض کن ۳ بسته مداد داریم و در هر بسته ۴ مداد هست. برای پیدا کردن کل مدادها، میتوانیم جمع بزنیم: ۴ + ۴ + ۴ = ۱۲. اما راه سادهتر این است که ضرب کنیم: .
- ۲) تقسیم: حالا فرض کن همان ۱۲ مداد را میخواهیم بین ۳ دوست به طور مساوی تقسیم کنیم. یعنی میپرسیم: «۱۲ تقسیم بر ۳ چند میشود؟» مینویسیم: . یعنی هر دوست ۴ مداد میگیرد.
- ۳) رابطه ضرب و تقسیم: اگر باشد، پس میتوانیم بگوییم و همچنین . این یعنی ضرب و تقسیم عملیات معکوس هم هستند.
- ۴) تمرین: اگر ۵ بسته شکلات داشته باشی و در هر بسته ۶ شکلات باشد، کل چند شکلات داری؟ (پاسخ: ). حالا اگر ۳۰ شکلات را بین ۵ دوست تقسیم کنی، هر کدام چند تا میگیرند؟ (پاسخ: ).
پاسخ نهایی: ضرب برای پیدا کردن «کل» وقتی چند گروه مساوی داریم استفاده میشود. تقسیم برای پیدا کردن «مقدار هر قسمت» وقتی یک کل را به قسمتهای مساوی تقسیم میکنیم استفاده میشود. این دو عمل برعکس هم عمل میکنند.
مثال مشابه: در یک کلاس ۲۴ دانشآموز داریم. میخواهیم آنها را در ۴ گروه مساوی قرار دهیم. چند نفر در هر گروه خواهند بود؟ با تقسیم حل میشود: . حالا اگر بدانیم هر گروه ۶ نفر است و ۴ گروه داریم، با ضرب میتوانیم کل دانشآموزان را پیدا کنیم: .
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن مسائل ساده زندگی روزمره را با ضرب و تقسیم حل کنی. مثلاً اگر ۱۵ تکه کیک داریم و میخواهیم بین ۳ نفر تقسیم کنیم، هر نفر چند تکه میگیرد؟ یا اگر هر روز ۲ صفحه کتاب بخوانی، در ۷ روز چند صفحه خواندهای؟