راهنمایی کوتاه: سه نمونهسوال چالشی از فصل گنجایش برای تو آماده شده است. اول خودت حل کن، بعد راهحل را ببین.
گامبهگام:
۱) نمونهسوال اول: مخزنی به شکل مکعبمستطیل طول، عرض و ارتفاعش به ترتیب ۵۰، ۴۰ و ۳۰ سانتیمتر است. اگر مخزن تا ۸۰٪ ظرفیتش آب داشته باشد، چند لیتر آب در آن است؟
حل: طول، عرض و ارتفاع را در هم ضرب میکنیم تا حجم مخزن به دست آید. حجم مخزن ۶۰۰۰۰ سانتیمتر مکعب میشود. چون هر ۱۰۰۰ سانتیمتر مکعب برابر یک لیتر است، ظرفیت مخزن ۶۰ لیتر است. حالا ۸۰٪ از ۶۰ لیتر را حساب میکنیم که میشود ۴۸ لیتر. پس داخل مخزن ۴۸ لیتر آب است.
۲) نمونهسوال دوم: یک پارچ ۳ لیتری را با لیوانهای ۲۰۰ میلیلیتری خالی میکنیم. چند لیوان لازم است؟
حل: ابتدا ۳ لیتر را به میلیلیتر تبدیل میکنیم. ۳ لیتر برابر است با ۳۰۰۰ میلیلیتر. حالا مقدار کل آب را بر ظرفیت هر لیوان تقسیم میکنیم: ۳۰۰۰ تقسیم بر ۲۰۰ میشود ۱۵. پس به ۱۵ لیوان نیاز داریم.
۳) نمونهسوال سوم: استخری به طول ۱۰ متر، عرض ۵ متر و عمق ۲ متر داریم. اگر در هر ثانیه ۲۵ لیتر آب به استخر وارد شود، چه مدت طول میکشد تا استخر کاملاً پر شود؟
حل: اول حجم استخر را به دست میآوریم: طول ضربدر عرض ضربدر عمق، یعنی ۱۰۰ متر مکعب. هر متر مکعب برابر ۱۰۰۰ لیتر است، پس گنجایش استخر ۱۰۰۰۰۰ لیتر است. حالا مقدار کل آب را بر آبی که در هر ثانیه وارد میشود تقسیم میکنیم: ۱۰۰۰۰۰ تقسیم بر ۲۵ میشود ۴۰۰۰ ثانیه. ۴۰۰۰ ثانیه را به ساعت و دقیقه و ثانیه تبدیل میکنیم: ۱ ساعت و ۶ دقیقه و ۴۰ ثانیه. بنابراین برای پر شدن استخر ۱ ساعت و ۶ دقیقه و ۴۰ ثانیه زمان لازم است.
پاسخ نهایی: پاسخ سوالها بهترتیب: ۴۸ لیتر، ۱۵ لیوان، ۱ ساعت و ۶ دقیقه و ۴۰ ثانیه.
مثال مشابه: یک مکعب به ضلع ۲۰ سانتیمتر داریم. اگر بخواهیم آن را با پیمانهی ۲۵۰ میلیلیتری پر کنیم، چند بار باید پیمانه را خالی کنیم؟ راهنمایی: اول حجم مکعب را حساب کن (۲۰×۲۰×۲۰)، بعد حجم را به میلیلیتر تبدیل کن و بر ۲۵۰ تقسیم کن. پاسخ: ۳۲ بار.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: یک جدول درست کن و واحدهای گنجایش را در آن بنویس؛ مثل میلیلیتر، لیتر، سانتیمتر مکعب و متر مکعب. سپس رابطهی بین آنها را حفظ کن و با چند مثال تبدیل واحد، خودت را بیشتر تمرین بده.
