راهنمایی کوتاه: تشبیه یعنی چیزی را به چیز دیگر مانند کردن. هر تشبیه چهار رکن دارد: مشبّه (چیزی که تشبیه می‌شود)، مشبّه‌به (چیزی که به آن تشبیه می‌شود)، ادات تشبیه (کلمه‌ی مانند)، و وجه شبه (ویژگی مشترک).
گام‌به‌گام:
۱) جمله را بخوان و ببین چه چیزهایی با هم مقایسه شده‌اند.
۲) مشبّه را پیدا کن: همان چیزی که می‌خواهیم توصیف کنیم.
۳) مشبّه‌به را پیدا کن: چیزی که مشبّه به آن تشبیه شده است.
۴) ادات تشبیه را پیدا کن: کلمه‌ای مثل «مانند»، «همچون»، «مثل»، «چون»، «به سان».
۵) وجه شبه را پیدا کن: ویژگی یا کاری که در هر دو مشترک است.
پاسخ نهایی:
- جمله ۱: «دوست مانند ستاره در تاریکی زندگی می‌درخشد.»
- مشبّه: دوست
- مشبّه‌به: ستاره
- ادات تشبیه: مانند
- وجه شبه: درخشیدن در تاریکی
- جمله ۲: «کتاب همچون چراغی راه دانش را روشن می‌کند.»
- مشبّه: کتاب
- مشبّه‌به: چراغ
- ادات تشبیه: همچون
- وجه شبه: روشن کردن راه
- جمله ۳: «معلم مثل باغبانی است که ذهن‌های ما را پرورش می‌دهد.»
- مشبّه: معلم
- مشبّه‌به: باغبان
- ادات تشبیه: مثل
- وجه شبه: پرورش دادن
- جمله ۴: «دانش‌آموزان همانند گل‌های باغ در کلاس می‌رویند.»
- مشبّه: دانش‌آموزان
- مشبّه‌به: گل‌های باغ
- ادات تشبیه: همانند
- وجه شبه: روییدن / رشد کردن
- جمله ۵: «دانش به سان نوری است که تاریکی جهل را می‌زداید.»
- مشبّه: دانش
- مشبّه‌به: نور
- ادات تشبیه: به سان
- وجه شبه: زدودن تاریکی (روشنگری)
- جمله ۶: «قلب مادر مانند اقیانوسی از محبت است.»
- مشبّه: قلب مادر
- مشبّه‌به: اقیانوس
- ادات تشبیه: مانند
- وجه شبه: وسعت و بی‌پایانی محبت
- جمله ۷: «زندگی چون رودی است که به سوی آینده جریان دارد.»
- مشبّه: زندگی
- مشبّه‌به: رود
- ادات تشبیه: چون
- وجه شبه: جریان داشتن به سوی آینده
- جمله ۸: «سخنان حکیمانه مثل نسیمی روح‌بخش بر دل می‌نشیند.»
- مشبّه: سخنان حکیمانه
- مشبّه‌به: نسیم
- ادات تشبیه: مثل
- وجه شبه: روح‌بخشی و نشستن بر دل
- جمله ۹: «خنده ی کودکان همانند آوای پرندگان در صبح بهاری است.»
- مشبّه: خنده کودکان
- مشبّه‌به: آوای پرندگان
- ادات تشبیه: همانند
- وجه شبه: شادابی و دلنشینی
- جمله ۱۰: «امید همچون چراغی در دل تاریکی می‌درخشد.»
- مشبّه: امید
- مشبّه‌به: چراغ
- ادات تشبیه: همچون
- وجه شبه: درخشیدن در تاریکی (روشن کردن)
مثال مشابه:
جمله: «علم مانند شمشیری است که دشمن نادانی را شکست می‌دهد.»
- مشبّه: علم
- مشبّه‌به: شمشیر
- ادات تشبیه: مانند
- وجه شبه: شکست دادن دشمن (غلبه بر نادانی)
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: به دنبال تشبیه‌های دیگری در شعرها و داستان‌های فارسی بگرد و ارکان آن‌ها را مشخص کن. می‌توانی از کتاب فارسی خودت هم جملات مشابه پیدا کنی!
