راهنمایی کوتاه: در این بیت، شاعر از یک ویژگی انسانی برای یک مفهوم غیرانسانی استفاده کرده است.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا بیت را با دقت بخوانیم: «دریا قلی به وسعت دریا نام تو / تاریخ در گفتن نام تو الکن است».
- ۲) به قسمت مشخصشده توجه کنیم: «تاریخ در گفتن نام تو الکن است».
- ۳) معنی «الکن» را بدانیم: الکن یعنی لال، کسی که نمیتواند به درستی حرف بزند.
- ۴) ببینیم این ویژگی (لال بودن، ناتوانی در سخن گفتن) مربوط به چه چیزی است: اینجا «تاریخ» است.
- ۵) از خود بپرسیم: آیا «تاریخ» واقعاً یک انسان است که بتواند حرف بزند یا لال باشد؟ خیر. تاریخ یک مفهوم انتزاعی و غیرزنده است.
- ۶) وقتی ویژگی یا فعل انسانی (مثل حرف زدن، لال بودن) را به یک شیء یا مفهوم غیرانسانی نسبت دهیم، از آرایهی تشخیص یا شخصیتبخشی استفاده کردهایم.
پاسخ نهایی: آرایه به کار رفته در قسمت مشخصشده شخصیتبخشی (یا تشخیص) است. بنابراین گزینه صحیح، گزینه دو است.
مثال مشابه: «ابر میگرید». در این مثال، «گریه کردن» یک عمل انسانی است که به «ابر» (یک پدیده طبیعی) نسبت داده شده است. این هم نمونهای از شخصیتبخشی است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن در شعرهای دیگر هم به دنبال افعال و صفاتی بگردی که برای انسانها به کار میروند اما شاعر آنها را برای چیزهای دیگر (مثل کوه، رود، شب، کتاب) استفاده کرده است. این تمرین به تو کمک میکند آرایه تشخیص را راحتتر پیدا کنی.
