راهنمایی کوتاه: قافیه و ردیف در شعر، و فعل، فاعل و مفعول در جمله را یاد میگیریم.
گامبهگام:
- قافیه: کلماتی که در پایان مصراعهای شعر میآیند و صدای آخرشان شبیه هم است. مثال: در بیت «باغبانا ز جویبار میآید/ نوبهار از پی دیدار میآید»، «میآید» قافیه است.
- ردیف: کلمه یا کلماتی که بعد از قافیه تکرار میشوند و معنی شعر را کامل میکنند. در مثال بالا، «میآید» هم قافیه است و هم ردیف (چون تکرار شده). گاهی ردیف کلمهای جدا است، مثل «آمد» در «بهار آمد، گل آمد».
- فعل: کلمهای که کار یا حالتی را نشان میدهد. مثال: «میخواند»، «رفت»، «خوشحال است».
- فاعل: کسی یا چیزی که فعل را انجام میدهد. مثال: «علی کتاب میخواند.» — «علی» فاعل است.
- مفعول: کسی یا چیزی که فعل روی آن اثر میگذارد. مثال: «علی کتاب را میخواند.» — «کتاب» مفعول است (با «را» مشخص میشود).
پاسخ نهایی: قافیه و ردیف مربوط به شعر هستند؛ فعل کار را نشان میدهد، فاعل کننده کار است و مفعول چیزی است که کار روی آن انجام میشود.
مثال مشابه: در جمله «سارا سیب را خورد.» — فعل: خورد، فاعل: سارا، مفعول: سیب. در شعر «چون باد آمد، چون باد رفت» — قافیه: آمد و رفت (صدای آخر مشابه)، ردیف: ندارد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن در شعرهای کتاب فارسی، قافیه و ردیف را پیدا کنی و برای جملههای ساده، فعل، فاعل و مفعول را مشخص کنی.