راهنمایی کوتاه: در این بیت، شاعر از یک ویژگی انسانی برای یک چیز غیرزنده استفاده کرده است.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا بیت را با دقت بخوانیم: «دریا قلی به وسعت دریا نام تو / تاریخ در گفتن نام تو الکن است».
- ۲) به قسمت مشخصشده نگاه کنیم: «تاریخ در گفتن نام تو الکن است».
- ۳) معنی آن را بررسی کنیم: «تاریخ در گفتن نام تو لکنت دارد یا نمیتواند آن را به درستی بیان کند».
- ۴) حالا فکر کنیم: آیا «تاریخ» واقعاً میتواند حرف بزند یا لکنت داشته باشد؟ خیر، تاریخ یک مفهوم انتزاعی است و قدرت سخن گفتن ندارد.
- ۵) وقتی ویژگی انسانی (مثل لکنت زبان یا ناتوانی در سخن گفتن) را به یک چیز غیرزنده (تاریخ) نسبت دهیم، به آن «شخصیتبخشی» یا «تشخیص» میگوییم.
- ۶) حالا گزینهها را بررسی میکنیم:
• تشبیه: نیست، چون کلمات «مانند» یا «چون» ندارد.
• شخصیتبخشی: بله، دقیقاً همین است.
• مناظره: نیست، چون گفتوگویی در کار نیست.
• مبالغه: نیست، چون بزرگنمایی اغراقآمیز واضحی دیده نمیشود.
پاسخ نهایی: آرایه بهکاررفته شخصیتبخشی (گزینه دو) است.
مثال مشابه: «باد با برگهای درخت نجوا میکرد». در اینجا «نجوا کردن» یک ویژگی انسانی به «باد» داده شده که شخصیتبخشی است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن در شعرهای دیگر هم آرایههای ادبی مثل تشبیه، استعاره و شخصیتبخشی را پیدا کنی. این کار به درک بهتر شعر کمک میکند.
