راهنمایی کوتاه: کنایه جمله‌ای است که معنی ظاهری‌اش را نمی‌خواهیم، بلکه معنی دور و پنهانش را می‌خواهیم.
گام‌به‌گام:
۱) جمله را با دقت بخوان و ببین واژه‌ها روی هم معنی ظاهری و ساده می‌دهند یا نه.
۲) اگر معنی ظاهری عجیب بود، بپرس «نویسنده می‌خواهد چه حال یا کاری را نشان دهد؟»
۳) معنی دور را در یک جمله کوتاه بنویس؛ مثلاً «خشمگین شد» یا «جنگید».
۴) با متن درس مقایسه کن تا مطمئن شوی معنی‌ات با داستان جور است.
پاسخ نهایی:
- دست و پنجه نرم کردن: کنایه از جنگیدن و مبارزه کردن با کسی یا چیزی (مثل مبارزه رستم با دیوها).
- خون به جوش آمدن: کنایه از بسیار خشمگین و برآشفته شدن.
- به خاک افتادن: کنایه از شکست خوردن و از پا درآمدن.
اگر در چاپ کتابت واژه‌ها کمی متفاوت بود (مثلاً «تیغ کشیدن» یا «کمر بستن»)، همان معنی را با واژه‌های صفحه خودت بنویس؛ مهم این است که معنی دور را درست بگویی.
مثال مشابه:
«دلم لرزید» یعنی ترسیدم؛ نه اینکه واقعاً قلبم تکان خورده باشد. این هم یک کنایه است.
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری:
دو جمله دلخواه از همین درس را انتخاب کن و برای هر کدام یک معنی ظاهری و یک معنی کنایی بنویس، بعد از من بخواه بررسی‌شان کنم.
