راهنمایی کوتاه: در این دو درس می‌فهمیم ایران برای کشاورزی چه شرایطی دارد و مردم از چه منابعی انرژی می‌گیرند.
گام‌به‌گام:
- ۱) کشاورزی به چند چیز نیاز دارد: آب، خاک مناسب، هوای خوب، نیروی کار و سرمایه (مثل تراکتور و بذر).
- ۲) در ایران همه‌جای زمین برای کشت خوب نیست؛ چون بعضی جاها کوهستانی یا خشک است. پس کشاورزی بیشتر در دشت‌ها و کنار رودها و چشمه‌ها انجام می‌شود.
- ۳) دو نوع کشاورزی داریم: کشاورزی آبی (زمین را با آب چاه یا رود آبیاری می‌کنیم) و کشاورزی دیم (فقط به باران تکیه می‌کنیم).
- ۴) هر محصول جایی را دوست دارد: برنج و چای در شمال، خرما در جنوب، پسته در کرمان، زعفران در خراسان و گندم در بسیاری از استان‌ها.
- ۵) کشاورزان ایران با مشکل‌هایی مثل کم‌آبی، خشکسالی، شور شدن خاک و روش‌های قدیمی آبیاری روبه‌رو هستند. راه‌حل‌ها: آبیاری قطره‌ای، بذر بهتر، کشت گلخانه‌ای و آموزش کشاورزان.
- ۶) منابع انرژی دو دسته‌اند: تجدیدناپذیر مثل نفت، گاز طبیعی و زغال‌سنگ که روزی تمام می‌شوند و آلودگی می‌سازند، و تجدیدپذیر مثل نور خورشید، باد و آب که تمام‌شدنی نیستند و پاک‌ترند. ایران نفت و گاز زیادی دارد، پس باید در مصرف انرژی صرفه‌جویی کنیم.
پاسخ نهایی:
درس ۵ می‌گوید کشاورزی در ایران به آب و خاک و آب‌وهوا وابسته است و با آن‌که محصولات گوناگونی داریم، کم‌آبی بزرگ‌ترین مشکل ماست. درس ۶ می‌گوید انرژی از منابع تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر به دست می‌آید؛ نفت و گاز سرمایه بزرگ ایران‌اند، اما پایان‌پذیرند، پس استفاده از انرژی خورشیدی و بادی و صرفه‌جویی در مصرف، آیندهٔ بهتری می‌سازد.
مثال مشابه: یک روستا را در نظر بگیر که برای کشاورزی از آبیاری قطره‌ای استفاده می‌کند و روی پشت‌بام خانه‌ها پنل خورشیدی گذاشته است. این روستا هم آب کمتری هدر می‌دهد و هم برق پاک به دست می‌آورد.
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: از خودت بپرس چرا بیشتر شهرهای پرجمعیت ایران نزدیک دشت‌های کشاورزی یا منابع آب ساخته شده‌اند؟ کدام وسیله‌های خانهٔ شما انرژی بیشتری مصرف می‌کنند و چطور می‌شود کمترشان کرد؟
پرسش چهارگزینه‌ای: کدام گزینه یک منبع انرژی تجدیدپذیر است؟ الف) نفت ب) زغال‌سنگ ج) نور خورشید د) گاز طبیعی
