راهنمایی کوتاه: تغییر فیزیکی تغییری است که در آن ماده به مادهی دیگری تبدیل نمیشود، فقط شکل یا حالت فیزیکی آن عوض میشود.
گامبهگام:
- ابتدا هر مرحله را جداگانه بررسی میکنیم و میبینیم آیا در آن مرحله ماده (چوب) به مادهی جدیدی تبدیل میشود یا فقط شکل آن تغییر میکند.
- کندن پوست تنهی درخت: در این مرحله فقط پوست از تنه جدا میشود. خود چوب به مادهی دیگری تبدیل نمیشود. پس این یک تغییر فیزیکی است.
- خشک کردن خمیر و تهیهی کاغذ: در این مرحله آب از خمیر خارج میشود و خمیر به صورت ورق درمیآید. ماده (خمیر چوب) به مادهی دیگری تبدیل نمیشود، فقط آب آن کم و شکل آن عوض میشود. پس این هم یک تغییر فیزیکی است.
- بریدن درخت: در این مرحله درخت از ریشه قطع میشود. چوب به مادهی دیگری تبدیل نمیشود، فقط اندازه و شکل آن تغییر میکند. پس این یک تغییر فیزیکی است.
- تبدیل تکّههای ریز چوب به خمیر و از بین بردن رنگ آن: در این مرحله چوب با مواد شیمیایی (مثل سود سوزآور) واکنش میدهد تا به خمیر تبدیل شود و رنگدانههای آن نیز از بین برود. این کار باعث میشود ساختار مولکولی چوب تغییر کند و مادهی جدیدی (خمیر کاغذ) به وجود بیاید. پس این یک تغییر شیمیایی است، نه فیزیکی.
- حمل الوار چوب و تنههای درخت به کارخانه: در این مرحله فقط مکان چوب تغییر میکند. خود چوب به مادهی دیگری تبدیل نمیشود. پس این یک تغییر فیزیکی است.
پاسخ نهایی: از پنج مرحلهی ذکر شده، در چهار مرحله (کندن پوست، خشک کردن خمیر، بریدن درخت و حمل الوار) تغییر فیزیکی انجام میشود.
مثال مشابه: اگر یک تکه کاغذ را پاره کنید، تغییر فیزیکی است چون کاغذ به مادهی دیگری تبدیل نمیشود. اما اگر آن را بسوزانید، تغییر شیمیایی است چون کاغذ به خاکستر و گاز تبدیل میشود.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی آزمایش سادهای انجام دهی. یک تکه یخ را در ظرفی بگذار تا آب شود. این تغییر فیزیکی است چون آب فقط از حالت جامد به مایع تبدیل شده. حالا اگر مقداری سرکه و جوش شیرین را با هم مخلوط کنی، گاز تولید میشود که یک تغییر شیمیایی است.
