راهنمایی کوتاه: درس دهم علوم ششم دربارهی «خیلی کوچک، خیلی بزرگ» است که به دنیای میکروسکوپی و تلسکوپی میپردازد.
گامبهگام:
- ۱) ابزارهای مشاهده: برای دیدن چیزهای خیلی کوچک (مثل سلولها) از میکروسکوپ و برای دیدن چیزهای خیلی دور و بزرگ (مثل ستارهها) از تلسکوپ استفاده میکنیم.
- ۲) سلول: سلول واحد ساختمانی همهی موجودات زنده است. گیاهان و جانوران از سلول ساخته شدهاند. سلولهای گیاهی دیوارهی سلولی دارند ولی سلولهای جانوری ندارند.
- ۳) اجزای سلول: درون سلول قسمتهای مهمی هست: هسته (مرکز فرماندهی)، سیتوپلاسم (مادهی ژلهای داخل سلول)، غشای سلولی (پوستهی نازک دور سلول).
- ۴) باکتریها: باکتریها موجودات زندهی تکسلولی و بسیار ریزی هستند. بعضی از آنها مفیدند (مثل باکتریهای روده) و بعضی مضر (باعث بیماری میشوند).
- ۵) کهکشانها: کهکشانها مجموعههای عظیمی از ستارهها، گاز و غبار هستند. کهکشان ما «راه شیری» نام دارد.
- ۶) سفر در زمان: وقتی به ستارهها نگاه میکنیم، در واقع به گذشته نگاه میکنیم چون نور آنها مدت زیادی طول میکشد تا به چشم ما برسد.
پاسخ نهایی: درس دهم علوم ششم به ما یاد میدهد که با ابزارهایی مثل میکروسکوپ و تلسکوپ میتوانیم دنیای بسیار کوچک (سلولها و باکتریها) و بسیار بزرگ (ستارهها و کهکشانها) را کشف کنیم و بفهمیم که همهی موجودات زنده از سلول ساخته شدهاند.
مثال مشابه: اگر یک برگ گیاه را زیر میکروسکوپ بگذاریم، سلولهای سبز آن را میبینیم. اگر شبها به آسمان نگاه کنیم و از تلسکوپ استفاده کنیم، میتوانیم سیارهی مشتری یا حلقههای زحل را ببینیم.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی یک سلول گیاهی (مثل پیاز) یا یک سلول جانوری (مثل سلولهای گونهی خودت) را زیر میکروسکوپ نوری ساده مشاهده کنی. همچنین میتوانی دربارهی منظومهی شمسی و سیاراتش تحقیق کنی.
