راهنمایی کوتاه: آهن خالص خیلی زود زنگ می‌زند، اما وقتی با فلزهایی مثل کروم و نیکل آمیخته شود، «فولاد زنگ‌نزن» ساخته می‌شود که از همه دیرتر زنگ می‌زند.
گام‌به‌گام:
- ۱) یادت باشد زنگ‌زدن آهن وقتی رخ می‌دهد که آهن با «آب» و «اکسیژن هوا» تماس پیدا کند.
- ۲) در کتاب علوم ششم، آهن را با فلزهای دیگر ترکیب می‌کنند تا آلیاژ بسازند. مهم‌ترین آلیاژ مقاوم، «فولاد زنگ‌نزن» است.
- ۳) در فولاد زنگ‌نزن حدود ۱۰ تا ۱۸ درصد «کروم» وجود دارد. کروم روی سطح فلز یک لایه بسیار نازک اکسید می‌سازد.
- ۴) این لایه نازک مثل یک پوشش نامرئی، جلوی رسیدن آب و اکسیژن به آهن را می‌گیرد؛ پس زنگ‌زدن بسیار کند می‌شود.
- ۵) اگر نیکل و مولیبدن هم به آن اضافه شود (مانند فولاد ۳۱۶)، مقاومتش در برابر نمک و رطوبت دریا هم بیشتر می‌شود.
- ۶) راه‌های دیگر محافظت از آهن: گالوانیزه کردن (پوشش روی)، رنگ زدن و روغن‌کاری.
پاسخ نهایی: زنگ‌نزن‌ترین آهن، آهن خالص نیست؛ «فولاد زنگ‌نزن» است. بهترین نوع آن برای محیط‌های مرطوب و شور، فولاد زنگ‌نزن ۳۱۶ است که کروم، نیکل و مولیبدن دارد.
مثال مشابه: قاشق و چنگال و سینک آشپزخانه از فولاد زنگ‌نزن ۳۰۴ ساخته می‌شوند، ولی وسایل کنار دریا یا استخر را با فولاد ۳۱۶ می‌سازند تا با آب شور زنگ نزنند.
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: یک میخ آهنی معمولی و یک قاشق زنگ‌نزن را چند روز در ظرف آب بگذار و تفاوت آن‌ها را در دفتر علومت بنویس و نقاشی کن. (این آزمایش ساده را با اجازه بزرگ‌ترها انجام بده.)
