راهنمایی کوتاه: بله، گازهای موجود در فضاهای خالی سنگها (گازهای جایخالی) و گازهای حلشده در ماگما (گازهای ایخالی) از مهمترین گازهای خارجشده از آتشفشانها هستند.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا باید بدانیم که درون زمین، سنگهای مذاب داغی به نام ماگما وجود دارد.
- ۲) در این ماگما و همچنین در شکافها و حفرههای سنگهای اطراف، انواع گازها به دام افتادهاند.
- ۳) وقتی فشار زیر زمین زیاد میشود و آتشفشان فوران میکند، این گازها همراه با ماگما (که حالا به آن گدازه میگوییم) به سطح زمین میآیند.
- ۴) گازهایی که در حفرهها و شکافهای سنگها گیر کرده بودند، گازهای جایخالی نامیده میشوند.
- ۵) گازهایی که در خود ماگما حل شده بودند (مثل گاز در یک نوشابه)، گازهای ایخالی یا گازهای محلول نامیده میشوند.
- ۶) این گازها (بویژه بخار آب، دیاکسید کربن و دیاکسید گوگرد) بخش عمدهای از گازهای آتشفشانی را تشکیل میدهند.
پاسخ نهایی: جمله شما درست است. گازهای «جایخالی» (گازهای محبوس در حفرهها) و گازهای «ایخالی» (گازهای حلشده در ماگما) از منابع اصلی و مهم گازهای خارجشده از دهانه آتشفشانها هستند.
مثال مشابه: فکر کن یک بطری نوشابه گازدار را تکان دادهای. گازهای داخل آن مانند گازهای «ایخالی» در ماگما هستند. وقتی در بطری را باز میکنی (مثل فوران آتشفشان)، گازها به سرعت خارج میشوند. حبابهای هوای گیرافتاده در اسفنج خیس هم میتوانند شبیه گازهای «جایخالی» باشند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره انواع گازهای خاص آتشفشانی مثل بخار آب (H)، دیاکسید کربن (CO) و دیاکسید گوگرد (SO) و تأثیر آنها بر هوا و محیط زیست تحقیق کنی.
یادآوری ایمنی: گازهای آتشفشانی میتوانند برای سلامتی انسانها و دیگر موجودات زنده خطرناک باشند و همچنین بر آب و هوا تأثیر بگذارند. دانشمندان همیشه این گازها را از دور و با ابزارهای ویژه بررسی میکنند.