راهنمایی کوتاه: زمین مانند یک پیاز، از چندین لایه مختلف تشکیل شده است.
گامبهگام:
- ۱) زمین یک سیاره جامد است، اما ساختار آن یکنواخت نیست. دانشمندان با مطالعه امواج لرزهای (مثل امواج زمینلرزه) متوجه شدهاند که زمین از لایههای مختلفی ساخته شده است.
- ۲) این لایهها بر اساس ترکیب مواد (جنس) و حالت فیزیکی (جامد یا مایع) تقسیمبندی میشوند.
- ۳) از نظر ترکیب مواد، زمین سه لایه اصلی دارد:
- پوسته (Crust): بیرونیترین، نازکترین و سردترین لایه. جایی که ما روی آن زندگی میکنیم. پوسته اقیانوسی (زیر دریاها) و پوسته قارهای (خشکیها) دارد.
- گوشته (Mantle): لایه ضخیم زیر پوسته. بیشتر حجم زمین را تشکیل میدهد. از سنگهای داغ و نیمه جامد تشکیل شده است.
- هسته (Core): مرکز زمین. عمدتاً از آهن و نیکل تشکیل شده است.
- ۴) از نظر حالت فیزیکی، زمین به پنج لایه تقسیم میشود:
- لیتوسفر (Lithosphere): لایه سفت و سخت شامل پوسته و بخش بالایی گوشته.
- استنوسفر (Asthenosphere): بخش نرم و خمیری گوشته فوقانی که صفحات تکتونیکی روی آن حرکت میکنند.
- گوشته میانی و زیرین (Mesosphere & Lower Mantle): بخشهای جامدتر و گرمتر گوشته.
- هسته بیرونی (Outer Core): لایه مایع از آهن و نیکل. حرکت آن میدان مغناطیسی زمین را ایجاد میکند.
- هسته درونی (Inner Core): جامد و بسیار داغ، با فشار فوقالعاده زیاد.
پاسخ نهایی: زمین را میتوان به سه لایه اصلی از نظر جنس (پوسته، گوشته، هسته) یا به پنج لایه از نظر حالت فیزیکی تقسیم کرد. در کلاس علوم معمولاً از تقسیمبندی سهلایهای اصلی استفاده میشود.
مثال مشابه: یک هلو را در نظر بگیر. پوست نازک آن مثل پوسته زمین است. گوشت ضخیم و آبدار آن شبیه گوشته زمین است. و هسته سفت آن در مرکز، مانند هسته زمین عمل میکند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: فکر میکنی چرا هسته درونی زمین با وجود دمای بسیار بالا (حدود ۶۰۰۰ درجه سانتیگراد!) جامد است؟ (راهنمایی: به نقش فشار بسیار زیاد فکر کن.)
