راهنمایی کوتاه: اصطکاک نیرویی است که حرکت را کند میکند.
گامبهگام:
- ۱) اصطکاک یک نیرو است. نیرو یعنی هر چیزی که بتواند حرکت یک جسم را شروع کند، متوقف کند یا سرعت آن را تغییر دهد.
- ۲) این نیرو بین دو سطحی که با هم در تماس هستند ایجاد میشود. مثلاً بین کفش تو و زمین، یا بین چرخ دوچرخه و آسفالت.
- ۳) اصطکاک همیشه در جهت مخالف حرکت جسم عمل میکند. اگر تو یک جعبه را روی زمین هل بدهی، اصطکاک زمین در جهت مخالف هل دادن تو، به جعبه نیرو وارد میکند.
- ۴) مقدار اصطکاک به دو چیز بستگی دارد:
- نوع سطحها (مثلاً کشیدن چیزی روی فرش سختتر از کشیدن آن روی یخ است).
- نیرویی که دو سطح را به هم میفشارد (هرچه جسم سنگینتر باشد، اصطکاک بیشتر است).
- ۵) اصطکاک همیشه بد نیست! بدون اصطکاک نمیتوانستیم راه برویم، ماشینها نمیتوانستند ترمز کنند و مداد از دستمان میافتاد.
پاسخ نهایی: اصطکاک نیرویی است که هنگام تماس دو سطح با یکدیگر به وجود میآید و در جهت مخالف حرکت یا تمایل به حرکت آنها عمل میکند.
مثال مشابه: وقتی با کفش روی زمین میدوی و ناگهان میخواهی بایستی، کف کفشهایت به زمین میچسبد و تو را متوقف میکند. این چسبیدن و توقف به خاطر نیروی اصطکاک است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: یک کتاب را روی میز بگذار و سعی کن آن را به آرامی هل بدهی. حالا همان کتاب را روی یک سطح صاف دیگر (مثلاً یک تکه پلاستیک) بگذار و دوباره هل بده. کدام راحتتر حرکت کرد؟ تفاوت را میبینی؟ این آزمایش ساده نشان میدهد که اصطکاک در سطوح مختلف چقدر متفاوت است.
