راهنمایی کوتاه: تقارن مرکزی نوعی از تقارن است که در آن یک نقطه به عنوان مرکز تقارن عمل میکند.
گامبهگام:
- ۱) یک نقطه را به عنوان مرکز تقارن در نظر بگیر، مثلاً نقطهی O.
- ۲) یک شکل هندسی (مثل یک مربع یا مثلث) یا یک نقطهی دیگر (مثلاً نقطهی A) را در نظر بگیر.
- ۳) اگر نقطهی A را نسبت به مرکز O تقارن کنی، نقطهی جدیدی به نام A' به دست میآوری که فاصلهی آن تا O برابر با فاصلهی A تا O است، اما در جهت مخالف قرار دارد.
- ۴) در تقارن مرکزی، شکل اصلی و شکل حاصل از تقارن، کاملاً یکسان هستند، اما وارونه شدهاند (مثل تصویر در آینهای که در مرکز قرار دارد).
- ۵) برای تشخیص تقارن مرکزی، میتوانی خطی از هر نقطهی شکل به مرکز تقارن بکشی و آن را ادامه دهی تا نقطهی متناظر در طرف دیگر پیدا شود.
پاسخ نهایی: تقارن مرکزی یک تبدیل هندسی است که در آن هر نقطه از یک شکل، نسبت به یک نقطهی ثابت به نام مرکز تقارن، به نقطهای دیگر منتقل میشود به طوری که فاصلهی هر نقطه تا مرکز، با فاصلهی نقطهی متناظر تا مرکز برابر است و هر سه نقطه (نقطهی اصلی، مرکز و نقطهی متناظر) روی یک خط راست قرار میگیرند. در نتیجه، شکل اصلی و شکل حاصل، هماندازه و مشابه هستند، اما جهت آنها معکوس میشود.
مثال مشابه: تصور کن یک ستارهی پنجپر روی کاغذ کشیدهای. اگر یک سوزن را دقیقاً در مرکز ستاره قرار دهی و کاغذ را ۱۸۰ درجه بچرخانی، ستاره دقیقاً روی خودش میافتد. این چرخش ۱۸۰ درجه، همان اثر تقارن مرکزی را دارد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن شکلهای مختلفی مثل مربع، دایره یا حرف انگلیسی "S" را روی کاغذ بکشی و یک نقطه به عنوان مرکز تقارن انتخاب کنی. سپس با استفاده از خطکش و پرگار، نقاط متناظر را پیدا کن و ببین آیا شکل تقارن مرکزی دارد یا نه. این کار به درک بهتر مفهوم کمک میکند.
