راهنمایی کوتاه: جمع مذکر سالم برای اشیا و حیوانات هم به کار میرود، اما با شرایط خاص.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا یادآوری کنیم: جمع مذکر سالم (جمع سالم مذکر) با افزودن «ون» در حالت رفع و «ین» در حالت نصب و جر به آخر کلمه مفرد ساخته میشود؛ مانند: «مُعَلِّم» → «مُعَلِّمُون» (در حالت رفع).
- ۲) این نوع جمع معمولاً برای اسامی مذکر عاقل (انسانهای مذکر) به کار میرود؛ مانند: «مُهَنْدِسُون» (مهندسان).
- ۳) اما برای اشیا و حیوانات (غیرعاقل) معمولاً از جمعهای دیگر مانند جمع مکسر استفاده میشود؛ مانند: «کِتَاب» (کتاب) → «کُتُب» (کتابها).
- ۴) با این حال، در مواردی که اسم غیرعاقل (شیء یا حیوان) به صورت مجازی یا استعاری «عاقل» در نظر گرفته شود، ممکن است جمع مذکر سالم برای آن به کار رود؛ مثلاً در شعر یا زبان ادبی.
- ۵) در متون درسی پایه، معمولاً تأکید میشود که جمع مذکر سالم برای غیرعاقل (اشیا و حیوانات) به کار نمیرود و باید جمع مکسر یا مؤنث سالم استفاده شود.
پاسخ نهایی: خیر، جمع مذکر سالم به طور معمول و قاعدهمند برای اشیا و حیوانات (غیرعاقل) به کار نمیرود؛ مگر در موارد استثنایی و مجازی در زبان عربی.
مثال مشابه: برای کلمه «قَلَم» (مداد) جمع مذکر سالم «قَلَمُون» صحیح نیست؛ بلکه جمع مکسر «أَقْلَام» به کار میرود.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: تمرین کن: کلمات «بَیْت» (خانه) و «سَیَّارَة» (ماشین) را در نظر بگیر. آیا میتوانی جمع مذکر سالم برای آنها بسازی؟ چرا؟
