راهنمایی کوتاه: هر متن خوب مثل یک سفر است؛ با یک شروع روشن آغاز میشود، در میانه با دلیل و مثال جلو میرود و در پایان به نتیجه میرسد.
گامبهگام:
۱) موضوع را طوری انتخاب کن که هم دوستش داری و هم چند چیز برای گفتن دربارهاش داری؛ مثلاً «فایدههای کتاب خواندن» یا «آب، مایهی زندگی».
۲) آغاز: با یک جملهی اصلی شروع کن که خواننده بفهمد متن دربارهی چیست. یک پرسش یا یک تصویر ذهنی، شروع را جذاب میکند.
۳) میانه: سه تا چهار دلیل یا مثال بیاور؛ هر دلیل در یک جملهی جدا. از کلی به جزئی برو و با کلمههای پیوند مثل «زیرا»، «مثلاً» و «در نتیجه» بخشها را به هم وصل کن.
۴) پایان: جمعبندی کوتاه و یک پیام یا پیشنهاد بده. جملهی آخر را طوری بنویس که با ایدهی آغاز هماهنگ باشد تا متن «دور کامل» بزند.
۵) متن را یک بار بلند بخوان: جملههای خیلی بلند را کوتاه کن، تکرار را حذف کن و جای علائم نگارشی (نقطه، ویرگول) را بررسی کن.
پاسخ نهایی:
- موضوع = موضوع اصلی متن در یک عبارت کوتاه و روشن.
- آغاز = معرفی موضوع با جملهی اصلی و ایجاد کنجکاوی.
- میانه = دلیل و مثال و توضیح، به ترتیب منطقی.
- پایان = نتیجهگیری و پیام، هماهنگ با آغاز.
مثال مشابه:
موضوع: کتاب، دوستِ خاموش — آغاز: «آیا تا به حال با دوستی حرف زدهای که همیشه وقت داشته باشد؟ کتابها چنین دوستانی هستند.» — میانه: «نخست اینکه کتاب خواندن دایرهی واژههای ما را گسترده میکند. دوم اینکه با خواندن داستان، جای دیگران را میفهمیم. سوم اینکه وقتی نمیتوانیم تجربهای داشته باشیم، میتوانیم دربارهاش بخوانیم.» — پایان: «پس بیایید هر روز چند دقیقه به دیدار این دوست بیصدا برویم؛ دوستی که هیچوقت ما را تنها نمیگذارد.»
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: پس از نوشتن، زیر جملهی اصلی آغاز یک خط بکش و ببین همهی جملههای میانه به آن مربوطاند یا نه. اگر جملهای بیربط بود، حذفش کن یا به بخش درستتری ببر.