راهنمایی کوتاه: ضریح یک کلمه عربی است که در فارسی هم کاربرد دارد و معمولاً به یک سازه محافظ و تزئینی اشاره میکند.
گامبهگام:
- ۱) ریشهشناسی: کلمه «ضریح» از زبان عربی وارد فارسی شده است. ریشه آن به معنای «پوشاندن» یا «محافظت کردن» است.
- ۲) معنای اصلی: در لغت به معنای «صندوق» یا «محفظه» است، به ویژه محفظهای که چیزی گرانبها را در خود نگه میدارد و از آن محافظت میکند.
- ۳) کاربرد رایج در فرهنگ و مذهب: امروزه، رایجترین کاربرد این کلمه در زبان فارسی برای اشاره به محفظهای تزئینی و مشبک است که بر روی مقبره یا آرامگاه بزرگان دینی (مانند امامان شیعه) قرار میگیرد.
- ۴) ویژگیها: ضریحها معمولاً از فلزات ارزشمندی مانند طلا، نقره یا برنج ساخته میشوند و با هنرهایی مثل قلمزنی، مشبککاری و خوشنویسی تزئین میشوند.
- ۵) کارکرد: کارکرد ضریح هم احترام و بزرگداشت است و هم محافظت از مکان مقدس.
پاسخ نهایی: ضریح به معنای صندوق، محفظه یا محافظی تزئینی (معمولاً از جنس فلز) است که بر روی آرامگاههای مقدس و مهم قرار میگیرد تا هم از آنجا محافظت کند و هم نشاندهنده احترام و بزرگی آن مکان باشد.
مثال مشابه: کلمه «حرم» هم یک کلمه عربی است که در فارسی به معنای «مکان مقدس و محترم» به کار میرود. همانطور که حرم، مکانی محافظتشده است، ضریح هم سازهای است که داخل حرم، از مقبره خاصی محافظت میکند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی در کتابهای تاریخ هنر یا معماری اسلامی جستجو کنی یا با دقت به تصاویر اماکن مقدسی مثل حرم امام رضا (ع) در مشهد نگاه کنی. ضریح معمولاً در مرکز حرم و زیر گنبد قرار دارد. همچنین، میتوانی کلمات مرتبط دیگر مانند «آرامگاه»، «مقبره» و «مرقد» را بررسی کنی تا تفاوتهای ظریف آنها را بفهمی.
