راهنمایی کوتاه: این موضوع به موقعیت جغرافیایی و عوامل طبیعی ایران مربوط میشود.
گامبهگام:
- ۱) دوری از دریاها: نواحی مرکزی ایران از دریاهای آزاد (مانند خلیج فارس و دریای خزر) بسیار دور هستند. بخار آب دریاها توسط باد به خشکی میآید و باعث بارش میشود. هرچه از دریا دورتر شویم، این رطوبت کمتر میشود.
- ۲) وجود کوههای بلند: رشتهکوههای بلند البرز و زاگرس مانند دیواری بزرگ در اطراف ایران قرار دارند. وقتی بادهای مرطوب از سمت دریاها میآیند، به دامنههای این کوهها برخورد کرده و در آنجا بارش میکنند. پس از عبور از کوه، هوای آنها خشک میشود و به مرکز ایران میرسد.
- ۳) قرارگیری در کمربند پرفشار: ایران در منطقهای از کره زمین قرار دارد که معمولاً هوای پایینرونده و خشک دارد. این هوای خشک، مانع از تشکیل ابر و بارش میشود.
- ۴) تابش مستقیم خورشید: در این مناطق، آفتاب مستقیم و طولانیمدت میتابد که باعث گرمشدن زیاد زمین و تبخیر سریع رطوبت کمی که وجود دارد، میشود.
پاسخ نهایی: نواحی داخلی و مرکزی ایران به دلیل دوری از دریاها (کمبود منبع رطوبت)، محصور شدن توسط کوههای مرتفع (که مانع ورود بادهای مرطوب میشوند) و قرارگیری در منطقهای با هوای خشک و تابش شدید خورشید، آبوهوای گرم و خشک دارند.
مثال مشابه: بیابان صحرا در آفریقا نیز به دلایل مشابه (دوری از اقیانوس و قرارگیری در کمربند خشک زمین) بسیار خشک است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی روی نقشه ایران، فاصله شهرهای مرکزی مانند یزد یا کاشان را از دریا اندازهگیری کنی و سپس ارتفاع رشتهکوههای اطراف را ببینی. این مقایسه به درک بهتر موضوع کمک میکند.