راهنمایی کوتاه: سوالات تیمز (TIMSS) بر درک عمیق مفاهیم علمی و کاربرد آنها تمرکز دارند.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا مفهوم اصلی فصل را مرور کن (مثلاً سلول، انرژی، مواد).
- ۲) به جای حفظ کردن، فکر کن که این مفهوم در زندگی واقعی چگونه دیده میشود.
- ۳) سوال را با دقت بخوان و ببین چه اطلاعاتی داده و چه چیزی خواسته شده.
- ۴) گزینهها را با توجه به دانش علمی (نه حدس) بررسی کن.
- ۵) پاسخ خود را با دلیل علمی توضیح بده.
پاسخ نهایی: در ادامه چند نمونه سوال مفهومی مشابه تیمز از علوم هفتم میآید.
مثال مشابه:
- ۱) کدام گزینه بهترین دلیل برای این است که چرا در یک جنگل، تعداد گیاهان از تعداد جانوران گوشتخوار بیشتر است؟
الف) گیاهان نور خورشید را جذب میکنند.
ب) انرژی در زنجیره غذایی از گیاهان به جانوران منتقل میشود و در هر مرحله مقداری از دست میرود.
ج) جانوران گوشتخوار فضای کمتری نیاز دارند.
د) گیاهان به آب کمتری نیاز دارند.
(پاسخ صحیح: گزینه ب - این مفهوم «هرم انرژی» را میسنجد.) - ۲) اگر یک آهنربای نعلی شکل را از وسط بشکنیم، قطعههای جدید چه قطبی خواهند داشت؟
الف) هر دو قطعه فقط قطب N خواهند داشت.
ب) هر قطعه یک قطب N و یک قطب S جدید خواهد داشت.
ج) یک قطعه N و قطعه دیگر S خواهد بود.
د) خاصیت آهنربایی خود را از دست میدهند.
(پاسخ صحیح: گزینه ب - هر تکه آهنربا خود یک آهنربای کامل با دو قطب میشود.) - ۳) در یک آزمایش، گیاهی در معرض نور از یک طرف قرار میگیرد. پس از چند روز، ساقه گیاه به سمت نور خم میشود. کدام فرآیند علمی این مشاهده را بهترین توضیح میدهد؟
الف) فتوسنتز
ب) رشد ناهمگون سلولهای ساقه
ج) انتقال آب در آوندها
د) تنفس سلولی
(پاسخ صحیح: گزینه ب - هورمونهای رشد در سمت سایه بیشتر تجمع مییابند و باعث رشد بیشتر و خمش به سمت نور میشوند.)
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: برای هر فصل کتاب، از خودت بپرس: «این مفهوم در طبیعت یا فناوری اطرافم کجا دیده میشود؟» و سعی کن یک آزمایش یا مشاهده ساده برای آن طراحی کنی. حل کردن مسئله و توضیح دادن دلیل پاسخ، مهمتر از خود پاسخ است.
