راهنمایی کوتاه: آبخوان تحت فشار زمانی تشکیل میشود که آب زیرزمینی بین دو لایه نفوذناپذیر محبوس شود.
گامبهگام:
- ۱) آب باران یا برف ذوب شده به داخل زمین نفوذ میکند (نفوذ).
- ۲) این آب به سمت پایین حرکت میکند تا به یک لایه نفوذناپذیر (مثل سنگهای رسی) برسد.
- ۳) آب در بالای این لایه جمع میشود و یک سفره آب زیرزمینی (آبخوان) معمولی را تشکیل میدهد.
- ۴) اگر یک لایه نفوذناپذیر دیگر در بالای این آبخوان وجود داشته باشد، آب بین این دو لایه محبوس میشود.
- ۵) فشار ناشی از وزن آب و لایههای بالایی روی این آب محبوس شده، باعث ایجاد آبخوان تحت فشار میشود.
- ۶) اگر چاهی به این منطقه حفر شود، آب تحت فشار خود به بالا میآید که به آن چاه آرتزین میگویند.
پاسخ نهایی: آبخوان تحت فشار زمانی تشکیل میشود که آب زیرزمینی بین دو لایه نفوذناپذیر (مانند لایههای سنگ رسی) محبوس شود. فشار ناشی از وزن آب و لایههای بالایی، باعث میشود آب در این منطقه تحت فشار قرار گیرد.
مثال مشابه: تصور کن یک بطری آب پلاستیکی را زیر آب در استخر فشار دهی. آب داخل بطری تحت فشار است. لایههای نفوذناپذیر زمین مانند بدنه آن بطری عمل میکنند و آب زیرزمینی را تحت فشار نگه میدارند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی نقشههای زمینشناسی را بررسی کنی تا ببینی چگونه لایههای مختلف سنگ و خاک، مسیر حرکت آب زیرزمینی را کنترل میکنند. همچنین میتوانی در مورد تفاوت چاه معمولی و چاه آرتزین تحقیق کنی.