راهنمایی کوتاه: چشمهها در مناطقی تشکیل میشوند که آب زیرزمینی بتواند به سطح زمین برسد.
گامبهگام:
- ۱) چشمه زمانی تشکیل میشود که آب زیرزمینی در لایههای نفوذپذیر (مثل ماسه) جمع شود.
- ۲) لایههای نفوذپذیر اجازه میدهند آب به راحتی حرکت کند.
- ۳) لایههای نفوذناپذیر (مثل رس) آب را نگه میدارند و مانع حرکت آن میشوند.
- ۴) در منطقه «ماسه و رس»، آب در لایه ماسه جمع شده و توسط لایه رس در زیر آن نگه داشته میشود.
- ۵) وقتی این آب به سطح زمین برسد، چشمه تشکیل میشود.
- ۶) در منطقه «رس ماسه رس»، لایه ماسه بین دو لایه رس قرار دارد و آب نمیتواند به راحتی به سطح برسد.
پاسخ نهایی: احتمال تشکیل چشمه در منطقه «ماسه و رس» بیشتر است، زیرا لایه ماسه (نفوذپذیر) روی لایه رس (نفوذناپذیر) قرار دارد و آب میتواند در آن جمع شده و به سطح زمین برسد.
مثال مشابه: تصور کن یک اسفنج (مثل ماسه) روی یک صفحه پلاستیکی (مثل رس) قرار داری. اگر آب روی اسفنج بریزی، آب در اسفنج جمع میشود و اگر اسفنج را فشار دهی، آب از آن خارج میشود (مثل چشمه). اما اگر اسفنج را بین دو صفحه پلاستیکی قرار دهی، آب به دام میافتد و نمیتواند خارج شود.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره «لایههای آبدار» و «چگونگی تشکیل چشمهها» تحقیق کنی. همچنین آزمایش سادهای با شن، ماسه و خاک رس انجام ده تا ببینی آب چگونه در آنها حرکت میکند.
