راهنمایی کوتاه: مواد هوشمند موادی هستند که میتوانند نسبت به تغییرات محیطی (مثل دما، نور یا فشار) واکنش نشان دهند و رفتار خود را تغییر دهند.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا به این فکر کن: مواد معمولی (مثل چوب یا فلز) در شرایط مختلف معمولاً ثابت میمانند.
- ۲) حالا مواد هوشمند را در نظر بگیر: این مواد «حسگر» دارند؛ یعنی میتوانند تغییرات محیط را تشخیص دهند.
- ۳) بعد از تشخیص تغییر، این مواد «واکنش» نشان میدهند؛ مثلاً شکل، رنگ یا سختی خود را عوض میکنند.
- ۴) این واکنش اغلب برگشتپذیر است؛ یعنی اگر شرایط به حالت اول برگردد، ماده هم به شکل اول برمیگردد.
- ۵) هدف از ساخت این مواد، راحتتر کردن زندگی، افزایش ایمنی یا صرفهجویی در انرژی است.
پاسخ نهایی: مواد هوشمند موادی هستند که میتوانند محرکهای خارجی (مانند دما، نور، رطوبت، میدان الکتریکی یا فشار) را حس کنند و به طور خودکار و برگشتپذیر به آنها پاسخ دهند و خواص فیزیکی یا شیمیایی خود را تغییر دهند.
مثال مشابه: عینکهای فتوکرومیک (عینکهای آفتابی هوشمند) را در نظر بگیر. وقتی در معرض نور خورشید قرار میگیرند، لنز آنها تیره میشود و وقتی به جای کمنور برمیگردند، دوباره روشن میشوند. این یک واکنش هوشمند به نور است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی دربارهی آلیاژهای حافظهدار (مثل سیمهای ارتودنسی که با گرمای بدن شکل میگیرند) یا پلیمرهای هوشمند (مثل پارچههایی که با عرق کردن سوراخهایشان باز میشود) تحقیق کنی. اینها همه نمونههای جالب مواد هوشمند در اطراف ما هستند.
