راهنمایی کوتاه: چکشخواری فلزات به دلیل ساختار اتمی و پیوندهای خاص آنهاست.
گامبهگام:
- ۱) فلزات از اتمهایی تشکیل شدهاند که به صورت منظم و لایهای کنار هم چیده شدهاند.
- ۲) بین این اتمها پیوند فلزی وجود دارد. در این پیوند، الکترونهای آزاد مانند یک چسب، اتمها را کنار هم نگه میدارند.
- ۳) وقتی به فلز ضربه میزنیم (مثلاً با چکش)، این لایههای اتمی میتوانند روی هم بلغزند و جابجا شوند.
- ۴) پیوند فلزی به اندازهای قوی است که اتمها از هم جدا نمیشوند، اما به آنها اجازه میدهد موقعیت خود را عوض کنند.
- ۵) به همین دلیل، فلز به جای شکستن، شکل میگیرد و نازک یا پهن میشود. به این خاصیت، چکشخواری یا مفتولپذیری میگویند.
پاسخ نهایی: دلیل اصلی چکشخواری فلزات، وجود پیوند فلزی و آرایش لایهای اتمهاست که به آنها اجازه میدهد تحت فشار، بدون شکستن، تغییر شکل دهند.
مثال مشابه: تصور کن یک تکه خمیر بازی داری. وقتی آن را فشار میدهی، پهن میشود اما نمیشکند. فلزات هم تقریباً همینطور هستند، اما بسیار محکمتر! مثلاً طلای خالص را میتوان آنقدر نازک چکشکاری کرد که به ورقههای بسیار نازک (ورق طلا) تبدیل شود.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی با کمک معلم یا بزرگتر، یک آزمایش ساده انجام دهی: یک سکه مسی قدیمی (مثل یک سکه ۵۰ تومانی قدیمی) را روی ریل قطار بگذار و ببین وقتی قطار از روی آن رد میشود، چگونه پهن و نازک میشود اما نمیشکند. (حتماً از دور و با رعایت ایمنی کامل این کار را انجام بده).
