راهنمایی کوتاه: موج یک آشفتگی یا نوسانی است که انرژی را بدون جابجایی ماده منتقل میکند.
گامبهگام:
- ۱) فکر کن به وقتی که یک سنگ را در آب آرام میاندازی. دایرههایی روی آب ایجاد میشوند که از نقطه برخورد دور میشوند. این دایرهها موج هستند.
- ۲) موج در واقع یک اختلال یا نوسان است. یعنی چیزی از حالت عادی خود خارج میشود (مثل سطح آب که بالا و پایین میرود) و این اختلال منتشر میشود.
- ۳) نکته مهم: موج انرژی را منتقل میکند، نه ماده را. یعنی آب در جای خود بالا و پایین میرود، اما به سمت بیرون حرکت نمیکند. فقط انرژی حرکت سنگ، توسط موج حمل میشود.
- ۴) موجها دو نوع اصلی دارند:
- موج مکانیکی: برای انتشار به یک محیط مادی (مثل آب، هوا، طناب) نیاز دارد. مثال: موج صدا در هوا، موج روی طناب.
- موج الکترومغناطیسی: برای انتشار به محیط مادی نیاز ندارد و در خلا هم حرکت میکند. مثال: نور خورشید، امواج رادیویی.
- ۵) هر موج ویژگیهایی دارد: دامنه (بلندی موج)، طول موج (فاصله بین دو قله)، فرکانس (تعداد نوسان در ثانیه).
پاسخ نهایی: موج یک آشفتگی نوسانی است که انرژی را از نقطهای به نقطه دیگر منتقل میکند. ماده جابهجا نمیشود، فقط انرژی از طریق نوسان منتقل میگردد.
مثال مشابه: وقتی با دستت سر یک طناب که یک سرش به دیوار بسته است را تکان میدهی، یک موج به شکل قله و دره در طول طناب به سمت دیوار میرود. خود طناب جلو نمیرود، فقط شکلش تغییر میکند و انرژی دست تو را منتقل میکند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی آزمایش کوچکی انجام دهی: یک کاسه آب بردار و با نوک مداد به آرامی به سطح آب ضربه بزن. شکل انتشار موجهای دایرهای را مشاهده کن. حالا یک تکه چوب پنبه روی آب بگذار. میبینی که چوب پنبه فقط بالا و پایین میرود (نوسان میکند) اما به سمت لبه کاسه حرکت نمیکند. این نشان میدهد که موج فقط انرژی را منتقل کرده، نه آب را.
