راهنمایی کوتاه: ساحلها بر اثر فرسایش و رسوبگذاری آب دریاها و اقیانوسها تشکیل میشوند.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا باید بدانیم که ساحل خطی است که دریا یا اقیانوس را به خشکی وصل میکند.
- ۲) امواج دریا دائماً به صخرهها و سنگهای کنار دریا برخورد میکنند و آنها را میشکنند. به این کار فرسایش میگویند.
- ۳) قطعات ریز سنگها و مواد معدنی که بر اثر فرسایش جدا شدهاند، توسط آب دریا جابهجا میشوند.
- ۴) وقتی سرعت آب کم میشود (مثلاً در خلیجها یا مناطق کمعمق)، این مواد ریز روی هم انباشته میشوند. به این کار رسوبگذاری میگویند.
- ۵) با گذشت زمان، این رسوبات انباشته شده و ساحلهای ماسهای یا شنی را تشکیل میدهند.
- ۶) نوع ساحل به جنس سنگهای اولیه، قدرت امواج و شکل خط ساحلی بستگی دارد. مثلاً اگر سنگها سخت باشند، ساحل سنگی میشود و اگر نرم باشند، ساحل ماسهای تشکیل میشود.
پاسخ نهایی: ساحلها در اثر دو فرآیند اصلی فرسایش (توسط امواج) و رسوبگذاری (توسط آبهای کمسرعت) تشکیل میشوند. نوع سنگهای منطقه، قدرت امواج و شکل خط ساحلی تعیین میکنند که ساحل ماسهای، سنگی یا صخرهای باشد.
مثال مشابه: فکر کن کنار یک رودخانه هستی. آب رودخانه به دیوارههای کناری برخورد میکند و خاک آنها را میشوید (فرسایش). سپس این خاک در جایی که رودخانه آرام میشود، تهنشین میشود (رسوبگذاری) و یک ساحل کوچک خاکی درست میکند. دریا هم همین کار را در مقیاس بزرگتر انجام میدهد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی به عکسهای ساحلهای ماسهای (مثل چابهار) و ساحلهای سنگی (مثل مناطق شمالی کشور) نگاه کنی و تفاوت آنها را ببینی. همچنین میتوانی یک آزمایش کوچک انجام دهی: یک سطل آب بردار و با دست امواج درست کن و ببین چطور ماسهها جابهجا میشوند.
