راهنمایی کوتاه: این سوال دربارهٔ انقباض مواد با سرد شدن است.
گامبهگام:
- ۱) همهٔ مواد وقتی سرد میشوند، معمولاً منقبض میشوند (جمع میشوند).
- ۲) اما میزان انقباض هر ماده با مادهٔ دیگر فرق میکند.
- ۳) مواد جامد مانند آهن و مس، انقباض کمی دارند.
- ۴) پلاستیک هم جامد است و انقباض کمی دارد.
- ۵) الکل یک مایع است. مایعات وقتی سرد میشند، بیشتر از جامدات منقبض میشوند.
- ۶) در این سوال، گوی پر از الکل بیشتر از بقیه منقبض میشود، پس فضای کمتری میگیرد و کوچکتر میشود.
- ۷) اما سوال میپرسد کدام بزرگتر است؟ یعنی کدام کمتر منقبض شده؟
- ۸) از بین گزینهها، پلاستیک معمولاً انقباض کمتری نسبت به فلزات دارد. پس گوی پلاستیکی پس از سرد شدن، نسبتاً بزرگتر از بقیه باقی میماند.
پاسخ نهایی: گزینهٔ الف (گوی پلاستیکی) پس از سرد شدن، بزرگتر از بقیه به نظر میرسد (چون کمتر منقبض شده است).
مثال مشابه: اگر یک بادکنک پر از هوا و یک تکه آهن هماندازه را در فریزر بگذاریم، بادکنک بیشتر جمع میشود (کوچکتر میشود) ولی آهن کمتر.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: مفهوم «انبساط و انقباض» مواد را در کتاب علوم فصل گرما بخوان. مواد مختلف ضریب انبساط متفاوتی دارند.
یادآوری ایمنی: در آزمایشهای مربوط به گرما و سرما، مراقب باشید که با مواد بسیار سرد (مثل یخ خشک) یا بسیار گرم تماس مستقیم نداشته باشید.
