راهنمایی کوتاه: هسته، کلمه اصلی در گروه اسمی است و وابستهها بر اساس جایگاهشان نسبت به هسته، پسین یا پیشین نامیده میشوند.
گامبهگام:
- ۱) گروه اسمی را بشناس: گروه اسمی مجموعهای از کلمات است که یک اسم (هسته) در مرکز آن قرار دارد و کلمات دیگر به آن وابسته هستند. مثال: «کتاب زیبای روی میز».
- ۲) هسته را پیدا کن: در گروه اسمی، اسم اصلی که بقیه کلمات به آن وابسته هستند، هسته نام دارد. در مثال بالا، «کتاب» هسته است.
- ۳) وابستههای پیشین را شناسایی کن: وابستههایی که قبل از هسته میآیند، وابستههای پیشین هستند. در مثال «کتاب زیبای روی میز»، کلمه «زیبا» یک صفت است که قبل از هسته نیامده، پس وابسته پیشین نیست. اما در مثال «آن کتاب قرمز»، «آن» (ضمیر اشاره) و «قرمز» (صفت) هر دو قبل از هسته «کتاب» آمدهاند و وابسته پیشین هستند.
- ۴) وابستههای پسین را شناسایی کن: وابستههایی که بعد از هسته میآیند، وابستههای پسین هستند. در مثال اصلی «کتاب زیبای روی میز»، «زیبای» (صفت) و «روی میز» (متمم) هر دو بعد از هسته «کتاب» آمدهاند، بنابراین وابسته پسین هستند.
- ۵) یک قانون کلی به خاطر بسپار: در زبان فارسی، وابستهها معمولاً پس از هسته میآیند (پسین هستند). صفت، مضافالیه، متمم و... معمولاً پسین هستند. موصوف (هسته) معمولاً قبل از صفت میآید: کتابِ زیبا. اما برخی وابستهها مانند ضمیر اشاره («این»، «آن»)، عدد و بعضی صفات میتوانند پیشین باشند.
پاسخ نهایی: در دستور زبان فارسی، در یک گروه اسمی، هسته کلمه اصلی است. وابستههای پیشین (مانند بعضی صفات، ضمایر اشاره، عدد) قبل از هسته میآیند. وابستههای پسین (مانند اکثر صفات، مضافالیه، متمم) بعد از هسته میآیند. ترتیب رایج در فارسی این است: (وابسته پیشین) + هسته + (وابسته پسین).
مثال مشابه:
- گروه اسمی: «آن سه دانشآموز کوشا»
- هسته: دانشآموز
- وابستههای پیشین: «آن» (ضمیر اشاره)، «سه» (عدد)
- وابسته پسین: «کوشا» (صفت)
- گروه اسمی: «خانه بزرگ پدری»
- هسته: خانه
- وابسته پیشین: ندارد.
- وابستههای پسین: «بزرگ» (صفت)، «پدری» (صفت یا مضافالیه)
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن برای چند جمله از کتاب درسیات، گروههای اسمی را پیدا کنی و هسته و وابستههای پیشین و پسین آنها را مشخص کنی. این کار به درک بهتر تو از ساختار جمله کمک زیادی میکند.
