تشخیص آرایه‌های ادبی در بیت

سلام! خیلی خوبه که به آرایه‌های ادبی در شعر توجه می‌کنی. بیا با هم این بیت زیبا را بررسی کنیم:

چون باادب و تمیز باشی، پیش همه کس عزیز باشی

راهنمایی کوتاه: در این بیت دو آرایه مهم ادبی وجود دارد که رابطه معنایی بین کلمات را نشان می‌دهد.

گام‌به‌گام:

• ۱) ابتدا بیت را با دقت بخوان و به رابطه بین دو بخش آن توجه کن.
• ۲) در بخش اول شرطی مطرح شده: «چون باادب و تمیز باشی» (اگر باادب و تمیز باشی).
• ۳) در بخش دوم نتیجه آن شرط آمده: «پیش همه کس عزیز باشی» (نزد همه مردم عزیز خواهی بود).
• ۴) این رابطه «شرط و جزا» نام دارد که یک آرایه ادبی به نام جملات شرطی است.
• ۵) همچنین به کلمات «باادب» و «تمیز» دقت کن. این دو کلمه معنای نزدیک به هم دارند و هر دو ویژگی‌های مثبت اخلاقی را نشان می‌دهند.
• ۶) این شباهت معنایی بین کلمات، آرایه ترادف را ایجاد می‌کند.

پاسخ نهایی: در این بیت دو آرایه ادبی وجود دارد:

• ۱) جملات شرطی: رابطه شرط («چون باادب و تمیز باشی») و جزا («پیش همه کس عزیز باشی»)
• ۲) ترادف: کلمات «باادب» و «تمیز» که هر دو به معنای داشتن ویژگی‌های اخلاقی خوب هستند

مثال مشابه: «اگر مهربان باشی، دوستان زیادی خواهی داشت.» در این مثال هم رابطه شرط و جزا دیده می‌شود.

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: می‌توانی به کتاب درسی‌ات مراجعه کنی و شعرهای دیگر را با همین روش بررسی کنی. به رابطه بین مصراع‌ها و کلمات هم‌معنا دقت کن. هرچه بیشتر تمرین کنی، در تشخیص آرایه‌ها ماهرتر می‌شوی!